Неколку илјади камиони од Босна и Херцеговина вчера ги блокираа граничните премини за товарен сообраќај кон Хрватска и Европската Унија, во рамки на координиран регионален протест на транспортери од БиХ, Србија, Црна Гора и Северна Македонија. Според организаторите, во протестот учествуваат околу 75.000 камиони од четирите земји.
Иако товарниот сообраќај е запрен, патничкиот сообраќај се одвива непречено, без застои, а дозволен е и премин за итни, медицински, воени возила и транспорт на жива стока.
Протест без рок: „Ќе трае додека не се исполнат барањата“
Претседателот на Здружението на патни транспортери на Република Српска, Игор Бебен, за „Независне новине“ изјави дека околу 5.000 камиони се распоредени на сите гранични премини, додавајќи дека протестот ќе продолжи сè додека не се постигне конкретно решение.
Како главни причини за незадоволството се наведуваат:
– примената на правилото 90/180 дена за престој во Шенген зоната,
– воведувањето на EES системот за електронска контрола на влез и излез,
– и, како што велат, недоволниот одговор од европските институции.
Превозниците тврдат дека овие мерки ги ставаат професионалните возачи од земјите надвор од ЕУ во нерамноправна положба и директно ги загрозуваат синџирите на снабдување во регионот. Според нивните проценки, прекинот на транспортот може да доведе во ризик над еден милион тони стока.
„Во ЕУ нè третираат како мигранти, не како возачи“
Возачите на граничниот премин Градишка отворено говорат за, како што велат, понижувачки третман во земјите на ЕУ.
„Нè депортираат, ни ги одземаат камионите, контролите се драстично заострени. Ова е неподносливо“, вели возачот Драган Рапиќ, додавајќи дека се чувствуваат целосно оставени без заштита од сопствените институции.
Слично сведоштво изнесе и Давор Кесиќ, кој раскажа дека неговиот син бил задржан и малтретиран при полициска контрола во Германија, што, според него, е „неприфатливо и деградирачко“.
Економијата под удар: предупредување од стопанството
Претседателот на Стопанската комора на Република Српска, Горан Рачиќ, предупреди дека протестите се последица на сериозни системски проблеми кои веќе оставаат трага врз економијата. Според него, дел од компаниите веќе ги префрлаат своите капацитети во земји на ЕУ, што претставува директен удар врз домашната логистика и конкурентноста.
Поддршка од министерот, но решението се чека од Брисел
Министерот за транспорт и врски на БиХ, Един Форто, изјави дека го разбира и го поддржува протестот, нагласувајќи дека превозниците „не молат, туку бараат право на работа“. Тој повика на институционално дејствување преку Европската комисија и земјите членки, оценувајќи дека резултати се можни само со заеднички притисок.
Организаторите предупредуваат дека доколку состојбата продолжи, следи нов бран заминувања на возачи и ризик од колапс на домашната транспортна индустрија, што би имало далекусежни последици за целиот економски систем во регионот.
