30 години подоцна: Како звучеше 1996 во светот, регионот и Македонија

Електронскиот пресврт, регионалниот денс и македонската потрага по европски звук

Во 1996 година клубската музика дефинитивно влегува во мејнстримот. Хаус, техно, big beat и поп‑фанк се спојуваат во хибриди што истовремено функционираат и на подиум и на телевизија. „Around the World“ на Daft Punk го кристализира францускиот хаус како глобален бренд, со минималистичка структура и препознатлив роботски идентитет. „Virtual Insanity“ на Jamiroquai покажува дека функи и acid џез можат да бидат врвна поп‑роба, засилени со силен визуелен концепт и социјален подтекст. Паралелно, „Spaceman“ на Babylon Zoo демонстрира колку маркетингот и рекламната индустрија стануваат клучни за пробив на една песна, претворајќи релативно необичен поп‑рок хибрид во краткотраен, но масивен хит.

На потемната страна на сцената, „Born Slippy“ на Underworld и „Firestarter“ на The Prodigy го кодифицираат звукот на британската клубска култура во средината на 90‑тите: првата како емотивна, манифестна рајв химна врзана за „Trainspotting“ и генерацијата на клубови и ноќни возови; втората како агресивен, хибриден big beat што му дава рок‑енергија на електронскиот звук. Тие траки ја бришат линијата меѓу „андерграунд“ и „мејнстрим“, ветувајќи дека електронската музика повеќе нема да биде маргинален жанр. Во истото време, Chicane со „Saltwater“ и Kadoc со „The Nighttrain“ го застапуваат инструменталниот и меланхоличен club sound – саундтрак на летни фестивали, автомобили на автопат и доцни часови во клубови – што ќе остане препознатлив код за крајот на деценијата.

1996 – глобалната година на електронскиот пресврт

Токму низ овие наслови се гледа како 1996 функционира како пресвртна точка. Електронските поджанрови престануваат да се перцепираат како „клубска нишка“ и стануваат матрица за поп продукција, визуелни експерименти и маркетинг формули.

Спотовите на Daft Punk, Jamiroquai и The Prodigy ја прават музиката неразделна од силен визуелен идентитет, а истовремено создаваат глобален заеднички код: гледач во Лондон, Берлин или Скопје препознава исти референци, ист звук, ист стил. Оваа глобализација на поп и данс културата ќе ја обликува втората половина на 90‑тите и ќе го подготви теренот за доминацијата на електрониката во 2000‑тите.

Македонија помеѓу фестивалската сцена и евровизиските амбиции

Во Македонија, истата година има поинаква, но паралелна “тежина”. „Само ти“ на Калиопи е првиот сериозен обид за влез на земјата во Евровизија: поп балада со јасна амбиција да звучи конкурентно во евровизиски контекст, без да се откаже од локалната емоционалност. Иако не стигнува до финалната евровизиска вечер, песната останува референтна точка за тоа како звучел македонскиот поп во моментот кога државата се обидува да се позиционира на европската сцена. Паралелно, фестивали како Макфест и Скопје ја одржуваат домашната забавна продукција во континуитет, со автори и изведувачи кои работат во класична фестивалска формула, но под сѐ посилен импулс да се модернизира аранжманот и звукот.

Истата година, во Македонија експлодираше и романтично-забавната “Виолина и гитара” на Дуле и Коки.

Тек је 12 сати

Во поширокиот (екс)југословенски простор, 1996 е година на стабилизиран евроденс. Хрватскиот состав ET со „Tek je 12 sati“ ја кристализира формулата на регионален поп‑денс: силен женски вокал, препознатлив синтисајзерски хук и продукција што без проблем може да стои покрај германските и италијанските евроденс хитови од истото време. Песната функционира како регионален референтен пункт – се врти на радио, телевизија и по дискотеки од Љубљана до Скопје и станува дел од колективната аудио‑архива на 90‑тите.

е-Трн да боцка во твојот инбокс

Последни колумни