Лажните СМС пораки и мејлови, познати и како фишинг измами, се меѓу најчестите форми на интернет криминал во моментов. Тие не доаѓаат со очигледни грешки и веќе одамна не изгледаат како наивни обиди за измама. Напротив, често се внимателно формулирани, визуелно уверливи и напишани со јазик што создава чувство на итност.
Токму затоа Министерство за внатрешни работи постојано апелира граѓаните да бидат внимателни, особено затоа што бројот на пријавени интернет измами е во пораст.
Фишинг пораките најчесто се претставуваат како известувања од банка, државна институција, доставна служба или популарна онлајн платформа. Во нив се тврди дека има проблем со сметка, неуспешна достава, безбедносна закана или потреба од итна потврда на податоци. Целта е примателот да реагира брзо, без размислување, и да кликне на линк кој води до лажна интернет-страница.
Првиот знак дека станува збор за измама е чувството на притисок. Пораките речиси секогаш бараат „итна акција“, предупредуваат на блокирање или закана и не оставаат простор за проверка. Официјалните институции и банките, пак, не комуницираат на ваков начин и никогаш не бараат лозинки, ПИН-кодови или податоци од картички преку СМС или мејл.
Втор важен сигнал е адресата на испраќачот. Иако името може да изгледа познато, доменот или телефонскиот број често се сомнителни или минимално изменети. Токму тие мали разлики се клучни за препознавање на измамата.
Најчестата грешка што ја прават жртвите е уверувањето дека „мене тоа не може да ми се случи“. Фишинг измамите не таргетираат технички неискусни луѓе, туку секого што во момент на брзање или замор ќе кликне без проверка.
Ако добиеш сомнителна порака, најбезбедно е да не кликнуваш на ништо. Наместо тоа, директно контактирај ја банката, институцијата или компанијата преку официјален телефонски број или веб-страница. Секој обид за измама треба да се пријави, бидејќи токму преку пријавите се гради сликата за размерите на проблемот.
Во дигитално време, основната сајбер-внимателност е форма на лична заштита. Интернет измамите не се прашање на среќа или несреќа, туку на информираност. Колку повеќе ги препознаваме сигналите, толку потешко измамниците ќе доаѓаат до нови жртви.
