Јемен во изминатите недели се најде на раб на ново регионално заострување, откако се појавија индикации дека конфликтот во земјата би можел да прерасне во директно одмерување на влијанието меѓу Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати. Иако тензиите засега се намалени, настаните од почетокот на декември покажаа колку е кревка рамнотежата меѓу сојузниците во јеменската војна.
Напнатоста започна кога вооружените сили на таканаречениот Јужен преоден совет (STC) презедоа контрола врз големи делови од провинциите Хадрамаут и Ал-Махра. STC претставува коалиција од јужни политички и воени групи кои се залагаат за обновување на независна јужна јеменска држава – цел што одамна ги надминува рамките на борбата против бунтовничкото движење Хути.
Како одговор на овој продор, јеменската влада предводена од претседателот Рашад ал-Алими официјално побара воена поддршка од Саудиска Арабија. Следуваа саудиски воздушни напади врз позиции на STC, а кулминацијата беше бомбардирањето на јеменската пристанишна метропола Мукала. Според саудиските извори, целта биле пратки со оружје наменети за STC, за кои се тврди дека потекнувале од Обединетите Арапски Емирати.
По нападите, ал-Алими прогласи 90-дневна вонредна состојба, нареди привремено затворање на сите пристаништа и гранични премини и побара Обединетите Арапски Емирати во рок од 24 часа да ги повлечат своите сили од Јемен. Со тој потег, практично беше суспендиран и одбранбениот договор меѓу Јемен и ОАЕ, врз основа на кој двете земји со години соработуваа во борбите против Хутите – движење поддржано од Иран.
Иако STC формално беше дел од антииранската коалиција, неговата стратешка агенда никогаш не се совпадна целосно со целите на централната власт. Во текот на изминатата година, јужните сили сè поотворено настапуваа против владата во Аден, што на крајот го принуди претседателот ал-Алими да побара директна интервенција од Ријад.
Особено чувствителни се провинциите што се најдоа во фокусот на кризата. Хадрамаут претставува еден од економските столбови на Јемен, благодарение на резервите на нафта и гас, како и на стратешкиот граничен премин кон Саудиска Арабија. Ал-Махра, пак, со своите пристаништа и развиена инфраструктура, има клучна улога во регионалната трговија и безбедност, особено поради близината до Оман и Саудиска Арабија.
Регионалните аналитичари предупредуваат дека секоја дестабилизација во источен Јемен не е само локален проблем, туку прашање што директно ја засега безбедноста на границите, трговските рути и енергетските интереси на целиот Арапски Полуостров. Токму затоа, Саудиска Арабија има силен интерес да спречи внатрешни судири меѓу сопствените сојузници.
Најголем потенцијален добитник од ваквото разединување е движењето Хути, кое во изминатите денови можеше да ја набљудува ерозијата на фронтот што со години беше насочен против него. Прашањето што останува отворено е дали привременото смирување на тензиите ќе доведе до ново обединување на коалицијата – или пак Јемен ќе продолжи да биде сцена на преклопени локални и регионални амбиции.
