Јапонија објави дека за првпат во светот успешно извадила седимент што содржи ретки метали од морското дно на длабочина од околу 6.000 метри. Овој пробен потфат претставува значаен чекор во напорите на земјата да ја намали зависноста од Кина, која доминира во глобалната испорака на овие стратешки важни суровини.
„Деталните анализи допрва следуваат, вклучително и точната количина на ретки метали што ја содржи извадениот примерок“, изјави портпаролот на јапонската влада, Кеи Сато. Тој го оцени проектот како „значајно достигнување, и од аспект на економската безбедност, и од аспект на севкупниот развој на поморските технологии“.
Примерокот бил собран од научниот брод за длабокоморски бушења „Чикју“, кој минатиот месец испловил кон оддалечениот остров Минами Торишима во Тихиот Океан. Се смета дека водите околу островот кријат исклучително богати наоѓалишта на ретки и стратешки минерали.
Јапонските власти тврдат дека станува збор за прв успешен обид за вакво вадење од толкава длабочина во светски рамки.
Растечки тензии со Кина
Овој потег доаѓа во период на зголемени геополитички тензии меѓу Токио и Пекинг. Кина, која е убедливо најголем светски снабдувач со ретки метали, неодамна го засили притисокот врз Јапонија. Напнатоста дополнително се зголеми откако јапонската премиерка Санае Такаичи во ноември навести дека Токио би можел воено да реагира доколку дојде до напад врз Тајван.
Како одговор, Пекинг веќе го ограничи извозот на таканаречена стока со „двојна намена“, која може да има и воена употреба. Во Јапонија постои загриженост дека Кина би можела да го прошири ограничувањето и на ретките метали, од кои дел исто така се наоѓаат на кинеската листа на чувствителни суровини.
Богатство на дното на океанот
Ретките метали се група од 17 елементи кои тешко се издвојуваат од Земјината кора и се клучни за производството на електрични возила, тврди дискови, ветерни турбини, ласери и напредни воени системи.
Се проценува дека областа околу островот Минами Торишима, која се наоѓа во рамките на јапонските ексклузивни економски води, содржи повеќе од 16 милиони тони ретки метали, што според весникот „Никеи“ претставува трети најголеми резерви во светот.
Тие наоѓалишта, меѓу другото, содржат доволно диспрозиум за околу 730 години – елемент клучен за силни магнети во паметни телефони и електрични автомобили – како и итриум за околу 780 години, кој се користи во ласерската технологија.
Според податоците на Меѓународната агенција за енергија, Кина учествува со речиси две третини од глобалното рударско производство на ретки метали и со дури 92 проценти од светската рафинирана продукција, што ѝ овозможува значително геополитичко влијание.
Извор: Index Vijesti / Le Monde / EPA
