Ако сакате подолг и поздрав живот, контролата на крвниот притисок е една од најважните работи на кои треба да обрнете внимание. Добрата вест е дека притисокот во голема мера може да се регулира преку исхрана, физичка активност и терапија, кога тоа е неопходно.
Основите на здрава исхрана за срцето се добро познати: масни и преработени меса како сланина и колбаси не се најдобар избор, а газираните пијалаци треба да се ограничат. Исхрана богата со овошје, зеленчук, антиоксиданси и растителни протеини има заштитно дејство врз срцето, додека прекумерната консумација на црвено месо може да има спротивен ефект.
Но, постојат намирници чиј ефект врз срцето и крвниот притисок не е секогаш јасен. Јајцата се меѓу нив. Прашањето кое често се поставува е дали лицата со висок крвен притисок треба да јадат само белка или можат безбедно да консумираат и цело јајце.
Дали јајцата се добри за срцето?
Според д-р Дебора В. Сандлоф, кардиолог и директорка на програмата за женско срце и крвни садови во Lehigh Valley Health Network, љубителите на јајца нема потреба целосно да се откажат од нив.
„Кај лица со хипертензија, умерена консумација (до едно јајце дневно) изгледа безбедна како дел од здрава исхрана за срцето“, вели д-р Сандлоф. Таа додава дека придобивките се најизразени кога јајцата се дел од DASH диетата или медитеранската исхрана.
Контекстот, нагласува таа, е пресуден. Ефектите на јајцата врз кардиоваскуларното здравје зависат од целокупниот начин на исхрана. Јајца консумирани со зеленчук, овошје и интегрални житарки имаат поинаков ефект од јајца јадени со сланина, колбаси и исхрана богата со заситени масти.
Колку јајца се премногу?
Ако за појадок често јадете две или три јајца, тоа не е препорачливо за лица со хипертензија. Кај генерално здрави луѓе, ваквата навика не мора да биде штетна, доколку остатокот од исхраната е балансиран.
Студија објавена во 2025 година во списанието Proceedings of the Nutrition Society покажала дека консумирањето две јајца дневно не го зголемува LDL („лошиот“) холестерол, доколку исхраната е сиромашна со заситени масти.
Заклучокот на експертите е јасен: една намирница сама по себе не го одредува здравјето – одлучувачки е целиот модел на исхрана.
Според д-р Сандлоф, влијанието на јајцата врз крвниот притисок е неутрално или благо поволно.
„Повеќето докази укажуваат дека умерената консумација не го зголемува значајно крвниот притисок, а во некои случаи е поврзана и со нешто пониски вредности“, објаснува таа.
Белка или цело јајце?
Разликата во однос на крвниот притисок е минимална.
„Холестеролот е главниот механизам преку кој целото јајце може да влијае врз срцето. За крвниот притисок, нема јасни докази дека белката и целото јајце имаат различен ефект“, вели д-р Сандлоф.
Кај лица со висок холестерол, белката може да биде подобар избор, бидејќи не содржи холестерол. Жолчката, пак, содржи околу 186 mg холестерол, но и важни нутриенти како холин, фолати, витамин Д и Б-витамини. Кај лица без проблем со холестеролот, целото јајце останува нутритивно вредна опција.
Клучната порака е едноставна: ако вашата исхрана го поддржува здравјето на срцето и јајцата ги консумирате умерено, нема потреба да се откажувате од нив.
