Во драматично обраќање до нацијата од „Дондуков“ 2, претседателот на Република Бугарија, Румен Радев, објави дека поднесува оставка и ќе се приклучи на претстојните предвремени парламентарни избори оваа година.
Овој чекор доаѓа точно 9 години откако Радев и неговата заменик-претседателка Илина Јотова положија заклетва како претседател и потпретседател, на 19 јануари 2017 година, а официјално стапија на должност на 22 јануари.
Изјава на Радев
„Пред девет години ми гласавте доверба да бидам претседател. Преку 2021 година повторно го направивте тоа. Заедно преживеавме бројни кризи. Обстојствата налагаа седум пати да именувам службени влади и да го штитам државниот и јавниот интерес. Денес за последен пат се обраќам до вас како претседател на Бугарија“, истакна Радев.
Според бугарската уставна процедура, ако претседателот се повлече пред крајот на мандатот за да се кандидира за парламент, оставката треба да биде поднесена до Уставниот суд, кој ја констатира без можност за одлагање, освен ако поднесувањето не е под притисок.
Што следува по оставката
Мандатот на Радев ќе го доврши неговата заменик-претседателка Илина Јотова, која ќе има задача да именува службен премиер и да распише предвремените избори.
Имаше шпекулации дека Јотова би можела и таа да поднесе оставка, што би значело дека претседателката на Народното собрание, Раја Назарјан, ќе ја преземе функцијата. Сепак, Назарјан потврди дека Јотова нема да преземе такви чекори и дека таа ќе заврши со процесот на назначување службен премиер.
Политички контекст
Најавата на Радев доаѓа во период на постојани шпекулации дека тој би можел да се повлече пред истекот на мандатот за да основа нов политички проект и да учествува на парламентарните избори во 2026 година.
Во однос на ова, претседателката на Народното собрание, Раја Назарјан, изјави дека ГЕРБ нема страв од евентуалната појава на Радев на политичката сцена. „Ова е нормална политичка ситуација: да има проекти со идеи, да победуваат со убедувања и аргументи“, нагласи Назарјан, која е подготвена да ја преземе функцијата на привремен претседател доколку и Радев и Јотова се повлечат.
Од друга страна, пратеникот од ДПС-„Ново начало“ Хамид Хамид, во коментар на обраќањето на Радев, го нарече државниот глава „завалијата“.
Историски значај
Оставката на Радев претставува значаен пресврт во бугарската политичка сцена, бидејќи досега ретко се случувало претседател да се повлече пред истекот на мандатот за да учествува активно во парламентарни избори.
Овој потег го отвора патот за нов политички проект на Радев, кој би можел да го промени распоредот на политичките сили пред изборите во 2026 година.
