Американскиот претседател Доналд Трамп му се закани на Иран дека САД ќе ги нападнат и „збришат“ неговите електрани ако Техеран во рок од 48 часа целосно не го отвори Ормускиот Теснец. Заканата доаѓа во четвртата недела од војната, во момент кога конфликтот веќе не се движи само преку директни воени удари, туку сè поотворено се префрла врз енергетиката, транспортот и глобалните пазари.
Иран возврати со порака дека ќе нападне американска инфраструктура во регионот, вклучително и енергетски, ИТ и десалинизациски капацитети, ако Вашингтон навистина удри врз неговите електрани. Претседателот на иранскиот парламент Мохамад Багер Галибаф порача дека клучната инфраструктура и енергетските постројки на Блискиот Исток би можеле да бидат „неповратно уништени“ ако иранските електрани бидат цел.
Во исто време, Ормускиот Теснец останува во центарот на кризата. Reuters наведува дека теснецот фактички е речиси затворен и дека низ него минува околу една петтина од светските испораки на нафта и течен природен гас. Иран тврди дека водениот пат е отворен, но не и за бродови поврзани со „непријателите“ на земјата, што значи дека една од најважните светски енергетски артерии сè повеќе се претвора во инструмент на политички и воен притисок.
Пазарите веќе ја чувствуваат тежината на оваа ескалација. Цените на нафтата во петокот го достигнаа највисокото ниво во речиси четири години, откако Ирак прогласи виша сила за нафтените полиња развиени од странски компании, Израел нападна големо гасно поле во Иран, а Техеран возврати со напади врз соседните Саудиска Арабија, Катар и Кувајт. Во Европа, цените на гасот минатата недела скокнале и до 35 проценти.
Покрај енергетскиот шок, конфликтот отвора и нова безбедносна зона на ризик. Иран во саботата првпат употребил долгодометни ракети, а израелската војска тврди дека две балистички ракети со дострел од 4.000 километри биле испалени кон американско-британската база Диего Гарсија во Индискиот Океан. Истовремено, ирански напад паднал и во близина на израелскиот нуклеарен реактор кај Димона.
Во таква слика, заканата на Трамп не е само уште една воена изјава. Таа покажува колку брзо прагот на ескалација се поместува кон цели што директно го одржуваат животот на државите и нивните економии. Удар врз електрани би значел напад врз цивилна и стратешка инфраструктура со огромни последици, а ирански одговор врз енергетски мрежи, вода и ИТ-системи би го проширил конфликтот далеку надвор од класичната логика на фронт и одмазда. Ова е информиран заклучок што директно произлегува од заканите и потенцијалните цели наведени од Reuters.
Во наредните 48 часа клучно ќе биде дали Иран ќе отстапи околу Ормускиот Теснец и дали Вашингтон навистина ќе се движи кон напади врз електрани. Но и пред тоа, пораката веќе е јасна: војната повеќе не се води само со ракети, туку и преку нафта, струја и инфраструктурата што ги држи регионот и пазарите во живот.
