Тензиите меѓу Иран и Соединети Американски Држави повторно се интензивираат во пресрет на новата рунда разговори во Женева за иранската нуклеарна програма. Ирански претставници ги оценија последните изјави на американскиот претседател Доналд Трамп како „големи лаги“, но истовремено порачаа дека договор е можен преку „чесна дипломатија“.
Техеран со остри пораки, но и отворена врата за договор
Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, ја обвини американската администрација за кампања на дезинформации, особено во врска со нуклеарната програма и ракетните капацитети на Иран.
Во исто време, претседателот на иранскиот парламент, Мохамед Бахер Калибаф, изјави дека Иран е подготвен за дипломатија доколку таа го почитува „достоинството на иранската нација“, но предупреди дека евентуален напад би предизвикал силен одговор.
Разговорите во Женева се трет круг средби со посредство на Оман, кој традиционално има улога на посредник меѓу Техеран и Западот.
Американско воено присуство и закани
Во пресрет на разговорите, САД го зголемија военото присуство во регионот. Сателитски снимки анализирани од Associated Press покажуваат американски бродови дислоцирани од базата на Петтата флота во Бахреин кон отворено море, потег што во минатото бил користен како мерка на претпазливост.
Трамп во своето последно обраќање изјави дека Иран продолжува со активности кои би можеле да доведат до обновување на нуклеарната програма за оружје, тврдење што Техеран категорично го негира.
Иран веќе порача дека американските бази во регионот би биле легитимни цели во случај на воена ескалација.
Нуклеарната програма повторно во фокус
Иран тврди дека неговата нуклеарна програма има мирољубиви цели, додека западните земји и Меѓународна агенција за атомска енергија претходно наведоа дека Иран имал воена нуклеарна програма до 2003 година.
Пред американските напади во јуни, Иран збогатуваше ураниум до 60 проценти чистота – технички чекор под нивото потребно за оружје. Инспекторите на МААЕ сè уште немаат целосен увид во состојбата на погодените постројки.
Регионална неизвесност
Нејасно останува каква би била целта на евентуална воена акција – дали притисок за преговори или поширока стратегија за дестабилизација на иранското раководство. Во меѓувреме, цените на нафтата бележат раст поради стравувањата од можна регионална ескалација.
Разговорите во Женева би можеле да бидат клучен тест за тоа дали кризата ќе се движи кон дипломатско решение или кон нова фаза на конфронтација.
