Исчезнати тела и масовни погреби: што знаеме за жртвите во Иран

Техеран, 27 јануари 2026 — Извештаите за бројот на загинати во бруталното иранско задушување на масовните протести продолжуваат да се разликуваат драстично, додека сведоштва од лекари, гробишта и очевидци укажуваат на далеку поголем број жртви отколку што официјално е регистрирано.

Според истражувањето на The Guardian, медицински персонал од повеќе провинции и лица вклучени во грижата за повредени тврдат дека бројот на жртви во протестите во Иран може да надминува 30.000 луѓе – значително повеќе од официјалниот број од околу 3.000, што го соопштија иранските власти.

Лекарите, меѓу кои и еден идентификуван како д-р Ахмади, забележале масовни погреби, транспорт на тела во камиони и исчезнување на бројни тела од регистрираните списоци, што укажува на обид за прикривање на вистинските размери на насилството.

Во друга анализа објавена денес, се посочува дека фотографиите од погребот на еден од загинатите — Мохамад Мозафари – ја осветлуваат човечката димензија на бруталниот одговор на режимот, додавајќи лични сведоштва на бројните извештаи за повреди, убиства и потиснување на информации.

Различни извори веќе даваат широк спектар на процени:

  • Официјалниот ирански број на загинати поврзани со протестите е околу 3.117 лица според државните власти.
  • Организации за човекови права, како американската Human Rights Activists News Agency, подоцна пријавија над 6.000 потврдени смртни случаи, со илјадници случаи под истрага.
  • Локалните здравствени служби и независни извори, врз основа на споредба со болнички податоци, проценуваат дека смртните случаи можеби надминуваат 30.000, особено во само два дена на жестокото задушување на демонстрациите.

Таквите огромни разлики се должат на потешкотиите за проверка, вклучително и широк интернет-мрак и ограничен пристап до информации, што ја отежнува независната валидација реалниот број на жртви во протестите во Иран.

Како дојде до масовни протести

Протестите во Иран избувнаа на крајот на декември 2025 година, предизвикани од економски кризи, рекордно висока инфлација и незадоволство од режимот, и брзо прераснаа во национално движење со барања за политички промени. Во текот на првите месеци од 2026, илјадници Иранци излегоа на улиците во градови низ целата земја, што доведе до силен одговор од безбедносните сили.

Насилство и човечки трошоци

Сведоштвата вклучуваат извештаи за употреба на смертоносна сила, вклучително и стрелба со живи куршуми и убиство на цивили додека биле под медицинска нега. Масовни гробишта, транспорт на тела во прикладни возила и хаотични услови во морги и гробишта укажуваат на драматични размери на насилството што се обидува да се прикрие.

Овие наводи доаѓаат во време кога меѓународната заедница ја следи ситуацијата со загриженост, а различните процени за бројот на жртви потенцираат несигурност и потенцијално големи кршења на човековите права. Разликата меѓу официјалните и независните бројки — од неколку илјади до десетици илјади загинати — ја истакнува сложеноста на проверката на факти во услови на медиумски и информативен мрак.

е-Трн да боцка во твојот инбокс

Последни колумни