Антивладините протести во Иран влегоа во нова, поопасна фаза. Во изминатите часови демонстрации се регистрирани во Техеран и во повеќе големи и помали градови, додека безбедносните сили одговараат со насилство, масовни апсења и ограничување на пристапот до интернет.
Според повеќе меѓународни извештаи, има загинати демонстранти, меѓу нив и малолетници, а илјадници луѓе се приведени. Болници во неколку градови се ставени под засилен надзор на безбедносните служби, додека лекарите предупредуваат дека дел од повредените избегнуваат да побараат медицинска помош од страв од апсење.
Интернет-помрачување како алатка на режимот
Иранските власти воведоа широко интернет-помрачување, со цел да го спречат ширењето на информации, снимки и повици за мобилизација. Платформи за пораки и социјални мрежи се делумно или целосно недостапни во голем дел од земјата, што значително го отежнува добивањето проверени информации од теренот.
Оваа тактика не е нова, но обемот на дигиталното помрачување укажува дека режимот проценува оти протестите претставуваат сериозна закана за јавниот ред и за сопствениот авторитет.
Од економски бунт до отворен политички отпор
Иако протестите започнаа како реакција на длабоката економска криза, падот на националната валута и растечките цени на основните производи, пораките на улиците брзо се радикализираа. Сè почесто се слушаат отворени повици против врховниот лидер и против целиот политички систем, што укажува дека незадоволството одамна ги надминало социјалните и економските рамки.
Неизвесен развој
Меѓународната заедница внимателно ја следи состојбата, со апели за воздржаност и почитување на човековите права, но без најава за директна интервенција. Аналитичарите предупредуваат дека Иран влегува во период на продолжена нестабилност: режимот сè уште располага со силен репресивен апарат, но истовремено се соочува со сериозна криза на легитимитет.
Клучното прашање во наредните денови ќе биде дали протестите ќе прераснат во пошироки штрајкови и организиран граѓански отпор – или ќе бидат насилно задушени, со цена што може дополнително да го радикализира иранското општество.
