Македонија го дочекува Велигден со нов бран поскапувања што директно удираат врз празничната трпеза и врз секојдневниот живот. Цените на јајцата во земјава пораснале за 26,3 проценти на годишно ниво, што ја става Македонија веднаш зад Шпанија меѓу земјите со најголем раст во Европа, додека синдикалната минимална кошница за март достигна 67.818 денари.
Во исто време, Државниот завод за статистика измери инфлација од 4,9 проценти во однос на март лани, што е уште еден сигнал дека празничната трпеза станува сè потежок товар за семејниот буџет.
Растот на цените одамна не се задржува само на една намирница. Податоците покажуваат дека трошоците за храна и безалкохолни пијалаци пораснале за 7,5 проценти, додека цените на мало се зголемени за 3,4 отсто. Само во однос на февруари, трошоците за живот се повисоки за 0,7 проценти, што значи дека притисокот не стивнува ни во пресрет на празниците.
Моментално, поскапувањето на јајцата е највидливиот дел од една многу поскапа кошница. Според пресметките за март, само ставката храна и пијалаци во синдикалната минимална кошница изнесува 25.292 денари, што потврдува дека храната и натаму е најголемата поединечна ставка во домашните трошоци. Со секое ново поместување на цените кај основните производи, сè потешко станува не само да се состави празничната трпеза, туку и да се покрие секојдневната.
Дополнителен притисок има и кај месото, особено кај јагнешкото, кое традиционално има важно место во велигденската потрошувачка. Во европските анализи токму јагнешкото и козјото месо се наведуваат меѓу категориите со побрз раст на цените, додека на домашниот пазар веќе се појавија информации за јагнешко што се продава по околу 750 денари за килограм.
Инфлацијата силно се чувствува и пошироко. Според најавите од земјоделците, зеленчукот тешко дека ќе се продава под 100 денари за килограм, а дел од вината тие ја лоцираат и кај трговците. Експертите, пак, не очекуваат драматични интервенции, особено во услови на пошироки геополитички притисоци што влијаат и врз цените и врз пазарот.
Од почетокот на годината, минималната кошница е повисока за 2.326 денари. За март, таа изнесува 67.818 денари, а со изнајмен стан трошоците надминуваат 83 илјади денари. Тоа значи дека за многу семејства празниците веќе не се прашање на традиција и изобилство, туку на пресметка, откажување и внимателно планирање.
Додека владата најавува нови таргетирани мерки по Велигден и вели дека се прават анализи, синдикалните лидери веќе повикуваат на протест поради инфлацијата што, според нив, го топи работничкиот стандард.
Велигден оваа година доаѓа во момент кога многу домаќинства не бројат само колку чинат јајцата, туку и колку чини месечниот буџет. Празничната трпеза и натаму останува важен симбол, но бројките покажуваат дека за сè повеќе луѓе таа станува сè поскап луксуз.
