Хрватската ракометна репрезентација се најде во центарот на јавна и политичка дебата откако по најавениот можен дочек во Загреб повторно се отвори прашањето за национализмот во спортот и инсистирањето пејачот Марко Перковиќ Томсон да настапи. Наместо спортско единство, успехот на ракометарите предизвика длабоки поделби, меѓу навивачите, институциите и градската власт, а сè уште не е јасно дали официјален дочек воопшто ќе се одржи.
„Ова е успех за сите“ – ставот на репрезентацијата
Капитенот на хрватската ракометна репрезентација во изјава за медиумите нагласи дека тимот не сака да биде дел од политички или идеолошки пресметки.
„Ние игравме за Хрватска, за сите луѓе, без разлика на политичките или светогледните разлики. Ракометот треба да обединува, не да дели“, изјави капитенот, додавајќи дека играчите би сакале достоинствен дочек, но не по цена на нови тензии.
Слична порака дојде и од Хрватскиот ракометен сојуз (ХРС), од каде порачаа дека репрезентацијата не бара ништо повеќе од „нормален и достоинствен прием“, оставајќи ја организацијата целосно во рацете на институциите.
Градот Загреб под притисок
Градоначалникот на Загреб, Томислав Томаќевиќ, се најде под силен притисок од дел од јавноста и навивачките групи, кои отворено бараат Томсон да пее на дочекот. Томаќевиќ, пак, јасно стави до знаење дека градот нема да поддржи настан што може да се претвори во платформа за политички пораки и идеолошка поларизација.
„Градот Загреб е град на сите граѓани. Ако има дочек, тој мора да биде инклузивен, без говор на омраза и без симболи што дел од општеството ги доживува како навредливи“, изјави Томаќевиќ.
Тој додаде дека музичкиот избор не е техничко, туку суштинско прашање, бидејќи градските власти мора да водат сметка за вредностите што ги претставуваат.
Томсон како симбол на поделбата
Иако Марко Перковиќ Томсон за дел од навивачите е симбол на патриотизам, за друг дел од јавноста тој останува контроверзна фигура, поврзувана со националистички реторики и историски ревизионизам. Токму тука се крши линијата меѓу спортската еуфорија и политичката злоупотреба.
Критичарите предупредуваат дека инсистирањето Томсон да пее не е спонтано, туку дел од поширок образец во кој спортските успеси се користат за наметнување на исклучив национален наратив.
„Ова веќе одамна не е прашање на музички вкус, туку на тоа дали спортот ќе биде простор на заедништво или уште една сцена за идеолошки судири“, коментираат дел од аналитичарите.
Поделена јавност
Јавноста во Хрватска е длабоко поделена. На социјалните мрежи може да се видат илјадници коментари – од оние кои сметаат дека „без Томсон нема вистински дочек“, до граѓани кои порачуваат дека спортот не смее да биде заложник на национализмот.
Голем број граѓани прашуваат и дали воопшто е фер играчите да бидат ставени во позиција нивниот успех да се мери според тоа кој ќе пее на бината, а не според постигнатото на теренот.
Ќе има ли дочек?
Во овој момент, официјална одлука сè уште нема. Од градските власти порачуваат дека се разгледуваат сите опции, вклучувајќи и можноста дочекот да не се одржи, доколку не може да се гарантира дека ќе биде безбедeн и инклузивен.
Тоа би било преседан, но и силна порака дека институциите не сакаат да легитимираат поделби преку спортот.
Случајот со хрватските ракометари и Загреб повторно го отвори старото прашање: каде завршува патриотизмот, а каде започнува национализмот во спортот. Додека играчите апелираат за единство, општеството сè уште се бори со сопствените линии на поделба.
Дали спортскиот успех ќе биде повод за заедничка радост или уште една изгубена шанса – одговорот ќе го даде одлуката за дочекот.
