Односите меѓу Соединетите Американски Држави и Европа, традиционално блиски сојузници, се „во процес на распаѓање“ во услови на „историски период на превирања“ под администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп, предупреди германскиот вицеканцелар Ларс Клингбајл.
„Трансатлантскиот сојуз поминува низ многу подлабока криза отколку што можеби бевме подготвени да признаеме досега“, изјави Клингбајл во говор во Берлин.
„Трансатлантските односи какви што ги познававме – во моментов се распаѓаат.“
Тој додаде дека во последните денови станал уште поуверен во оваа оценка, особено по неодамнешната посета на Вашингтон, каде престојувал заедно со шефот на дипломатијата Јохан Вадефул.
Причини за продлабочување на јазот
Клингбајл наведе повеќе причини поради кои смета дека односите меѓу САД и Европа доживуваат радикални промени. Тој го нарече венецуелскиот претседател Николас Мадуро „брутален диктатор“, но истовремено оцени дека американската воена акција во Каракас, при која Мадуро беше уапсен, ги прекршила „основните принципи на меѓународното право“.
„Не треба да ја гледаме Венецуела како изолиран случај“, предупреди тој, потсетувајќи дека администрацијата на Трамп упатила закани и кон други земји од Латинска Америка.
Како дополнителен фактор, Клингбајл ги посочи и изјавите на Трамп за преземање контрола врз Гренланд – автономна територија во рамки на Кралството Данска – како и формулациите во американската стратегија за национална безбедност, според кои Европа се соочува со „цивилизациско бришење“.
„Живееме среде историски период на длабоки промени, во кој сите сигурности на кои Европа се потпираше се доведени под прашање“, рече германскиот вицеканцелар.
Трговијата повеќе не е заедничка основа
Клингбајл истакна дека САД и Германија, како најсилна европска економија, долго време биле обединети околу заеднички интерес за слободна трговија и отворени пазари.
„Тоа денес веќе не е случај“, рече тој, додавајќи дека Европа нема намера да се откаже од правилата на слободната и фер трговија.
„Не смееме да го напуштиме поредокот заснован на правила. Мораме да го браниме – дури и без нашите американски партнери, доколку е потребно“, заклучи Клингбајл.
