Цените на природниот гас нагло пораснаа откако ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток ја погоди клучната енергетска инфраструктура во Катар. На пазарите во Европа и Велика Британија, гасот во раното тргување скокна за околу 25 проценти, пред делумно да се стабилизира.
Истовремено, цените остануваат значително повисоки – во Европа тие се повеќе од двојно над нивото пред почетокот на конфликтот меѓу САД, Израел и Иран.
Паралелно со гасот, поскапе и нафтата. Суровата нафта Брент достигна 119 долари за барел, пред да се стабилизира околу 112 долари. Скокот доаѓа по нападите врз гасното поле Јужен Парс во Иран – едно од најголемите во светот – и последователниот ирански удар врз клучен извозен објект за течен природен гас во Катар.
Овој објект е дел од систем кој обезбедува околу една петтина од глобалното снабдување со течен природен гас, што веднаш ја зголеми загриженоста за долгорочни прекини во испораките.
Пазарите реагираа бурно. Европските цени на гасот достигнаа највисоко ниво во последните три години, додека берзите паднаа поради растечката неизвесност. Јапонскиот индекс Никеи изгуби 3,4 проценти, а лондонскиот FTSE 100 падна за 2,5 проценти.
Енергетските аналитичари предупредуваат дека штетата врз инфраструктурата може да има долгорочни последици. Според нив, обновувањето на производството во Катар може да потрае со месеци, што би значело продолжен притисок врз цените.
Во меѓувреме, Иран најави „решителен одговор“ на нападите врз својата енергетска инфраструктура, дополнително зголемувајќи го ризикот од нови удари врз енергетски објекти во регионот.
Со оглед на тоа што Катар е еден од најголемите светски извозници на течен природен гас, секое подолготрајно нарушување може директно да се одрази врз глобалните цени – и врз сметките за енергија на потрошувачите ширум светот.
