Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, повика Европската унија да размисли за напредување со помали коалиции на земји-членки во случај кога не може да се постигне целосен консензус, најавувајќи пофлексибилен пристап кон донесување одлуки пред клучниот самит за европската конкурентност.
Во писмо испратено до лидерите на земјите-членки во понеделникот, Фон дер Лајен наведе дека иако целта останува усвојување амбициозна економска стратегија поддржана од сите 27 членки, Унијата не смее да дозволи политичките несогласувања да ја блокираат способноста за дејствување.
Таа посочи дека, во случаи кога недостигот на договор или амбиција ја попречува ефикасноста на ЕУ, земјите треба да ги искористат механизмите предвидени во договорите, вклучително и т.н. „засилена соработка“, која овозможува група држави да продлабочат интеграција во одредена област без согласност од сите членки.
Оваа позиција се смета за отстапување од традиционалниот принцип на едногласност кој со децении го обликуваше функционирањето на европските институции.
Европските лидери ќе се соберат во четврток, на 12 февруари, на неформален самит во замокот Алден Бизен во Белгија, посветен на зајакнување на конкурентноста на Унијата во услови на растечки притисок од САД и Кина. На средбата ќе учествуваат и поранешниот претседател на Европската централна банка Марио Драги и поранешниот италијански премиер Енрико Лета, кои ќе ги презентираат своите извештаи за конкурентноста на ЕУ од 2024 година.
Претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта ја опиша средбата како „стратешка сесија за идеи“, на која не се очекуваат формални одлуки, туку насочување на идните политики.
Поддршката за пристапот со „повеќе брзини“ доаѓа и од Германија. Германскиот министер за финансии Ларс Клингбајл минатиот месец изјави дека „сега е моментот Европа да функционира со две брзини“, имајќи ги предвид геополитичките предизвици со кои се соочува Унијата. Во пресрет на самитот, на иницијатива на Германија, Италија и Белгија, десет земји-членки одржаа координациска средба, а Франција потврди учество во оваа иницијатива.
Идејата за помали коалиции се засилува во контекст на повторените блокади од страна на Унгарија, Словачка и Чешка, особено околу поддршката за Украина. Во јануари 2026 година, ЕУ за првпат употреби засилена соработка за голема финансиска одлука, кога 24 земји-членки формираа заеднички заем за Украина, откако трите држави се спротивставија на мерката. Унгарија подоцна покрена и тужба против ЕУ поради забраната за увоз на руски гас.
Во писмото, Фон дер Лајен најави и забрзување на агендата за поедноставување на регулативите, вклучително и елиминирање на т.н. „златно надградување“, односно практиката земјите-членки да додаваат дополнителни бирократски барања врз европските директиви.
Резултатите од неформалниот самит во Белгија ќе покажат дали ЕУ ќе се движи кон пофлексибилен модел на одлучување, со почеста примена на засилена соработка, како одговор на економските и геополитичките предизвици со кои се соочува Унијата.
