Речиси 30 години по неговата смрт, нигерискиот музичар, активист и основач на афробитот, Фела Кути, испиша нова страница во музичката историја. Тој стана првиот африкански уметник што добил Grammy награда за животно дело, признание доделено постхумно на церемонија во Лос Анџелес, во пресрет на 68. доделување на Греми наградите.
Наградата доаѓа како симболично признание за уметник кој во текот на животот никогаш не бил номиниран за Греми, иако неговото влијание одамна ги надминало музичките граници. За семејството и блиските, ова е чест што може да придонесе делото и идеологијата на Фела да стигнат до нови генерации, но и потсетник на долгогодишната нерамноправна застапеност на африканските уметници во глобалната музичка индустрија.
Ќерката на Фела, Јени Кути, изјави дека признанието е „подобро што доцна отколку никогаш“, но нагласи дека патот кон фер вреднување на африканските музичари сè уште не е завршен. Слична порака испрати и Леми Гаривоку, легендарниот визуелен уметник кој ги дизајнираше голем дел од култните омоти на албумите на Фела, посочувајќи дека ова признание покажува колку Африка мора да вложи „петпати повеќе“ за да биде слушната.
Иронијата на моментот не остана незабележана: уметник кој целиот живот беше отворено анти-естаблишмент, денес е признат токму од институцијата што го симболизира музичкиот естаблишмент. Според блиските соработници, Фела веројатно би ја доживеал наградата со доза иронија, но би ја разбрал нејзината тежина за Африка.
Роден во 1938 година, Фела Кути го создаде афробитот како музичка и политичка алатка – мешавина од џез, фанк, хајлајф и јорубски ритми, проследена со бескомпромисни текстови против воената власт, корупцијата и неоколонијализмот. Неговата музика и денес инспирира глобални имиња, а неговото влијание е видливо и во современиот афробитс.
Според анализи на BBC и други меѓународни медиуми, климатот што Фела го создаде – каде музиката е форма на отпор и колективна свест – станува сè порелевантен во време на глобални кризи, политички поларизации и борба за културна видливост.
Иако за него лично наградите никогаш не биле цел, ова признание ја отвора дебатата за тоа кој, кога и зошто добива глобално признание – и дали институциите конечно почнуваат да ги признаваат гласовите што со децении биле маргинализирани.
