Европската унија може да помогне во обезбедувањето на безбедноста на Гренланд ако тоа го побара Данска, изјави европскиот комесар за одбрана и вселенска политика, Андриус Кубилиус, предупредувајќи дека американска воена окупација на најголемиот светски остров би значела крај на НАТО.
Откако американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека САД мора да го поседуваат Гренланд за да спречат Русија или Кина да ја окупираат оваа стратешки важна и минерално богата автономна територија на Данска, Кубилиус рече дека таквиот потег би имал „многу длабоко негативно влијание врз трансатлантските односи“.
„Се согласувам со премиерката на Данска, Мете Фредриксен, дека тоа би бил крај на НАТО, а исто така би имало многу негативен ефект врз луѓето“, изјави Кубилиус за Ројтерс на конференција за безбедност во шведскиот град Салем.
Претставници на Данска и САД треба оваа недела да разговараат за Гренланд. Владите на Данска и Гренланд соопштија дека островот не е на продажба, додека Трамп не ја исклучува можноста за негово насилно окупирање.
Кубилиус додаде дека не очекува американска воена инвазија, но истакна дека членот 42.7 од Договорот на Европската унија обврзува земјите членки да ѝ пружат помош на Данска доколку се соочи со агресија.
„Тоа во голема мера ќе зависи од реакцијата на Данска, но дефинитивно постои обврска на земјите членки да помогнат доколку некоја членка се соочи со воена агресија“, истакна литванскиот политичар.
Кубилиус го доведе во прашање американското образложение за окупација на Гренланд и предупреди дека тоа би влијаело на сите аспекти на односите меѓу Европа и САД, вклучувајќи трговија.
Тој истакна дека ЕУ би можела да обезбеди поголема безбедност за Гренланд доколку Данска тоа го побара, вклучувајќи воени сили и инфраструктура, како што се воени бродови и оружје против дронови.
Кубилиус додаде дека Европа треба да ги зајакне своите воени капацитети, без разлика дали може да се потпре на помошта на САД, истакнувајќи дека повлекувањето на САД од НАТО би имало сериозни последици.
„Ќе биде голем предизвик Европа да биде подготвена да се брани без САД. Поставува прашање како да се користат структурата на НАТО, како тие да станат основа за европскиот столб на НАТО. Но НАТО каков што е сега дефинитивно повеќе нема да постои“, рече Кубилиус.
Трамп минатата недела изјави дека САД секогаш ќе го поддржуваат НАТО и дека Русија и Кина ќе се плашат од западниот воен сојуз додека САД се дел од него.
Гренланд е територија на Данска, членка на НАТО. Членот 5 од Повељата на НАТО предвидува дека напад врз една членка треба да се смета како напад врз сите членки.
