Членот на Управниот совет на Европската Централна Банка, Димитар Радев, предупреди дека постои ризик инфлациските очекувања да растат побрзо од предвиденото, што може да ја принуди институцијата на брза реакција. Според него, централната банка мора да биде подготвена за зголемување на каматните стапки доколку се појават знаци на долгорочен притисок врз цените, предизвикан од енергетскиот шок.
Во рамките на ЕЦБ се води интензивна дебата за тоа како да се спречи пренесување на повисоките цени на енергенсите врз целокупната инфлација, што може да предизвика ценовна спирала тешка за контрола.
Податоците за март покажуваат дека инфлацијата во еврозоната достигнала 2,5%, највисоко ниво во последните 14 месеци, додека цените на енергијата пораснале за 4,9%. Основната инфлација благо се намали на 2,3%, што дополнително ја усложнува монетарната политика.
Радев изјави дека ризиците се поместуваат надолу, но неизвесноста расте поради енергетската криза и геополитичките тензии, при што се разгледуваат три можни сценарија – основно, неповолно и кризно.
Економистите предупредуваат на таканаречените „инфлациски ожилци“, односно психолошки ефект кај потрошувачите и компаниите кои се плашат од повторен ценовен шок, што може да доведе до повисоки плати и нова инфлациска спирала. Иако моменталните податоци не покажуваат силен притисок врз платите, експертите предупредуваат дека одложена реакција може да ја влоши ситуацијата.
На финансиските пазари веќе се очекува ново зголемување на каматните стапки во текот на годината, а првото можно зголемување се предвидува во јуни. Дополнителен фактор на ризик е и цената на нафтата, која се приближува до 115 долари за барел, како и нестабилноста поврзана со ситуацијата во Иран.
И покрај тоа што еврозоната влегува во оваа криза во нешто подобра позиција од 2022 година, разликите меѓу земјите членки остануваат голем предизвик, Шпанија има повисока инфлација, Германија умерена, а Италија најниска. Овие разлики ја отежнуваат координацијата и носењето на единствена монетарна политика во рамките на еврозоната.
