Говорејќи на Светскиот економски форум во Давос, претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен порача дека Европската Унија е „целосно подготвена да дејствува“ доколку се реализираат најавените царини од страна на американскиот претседател Доналд Трамп, поврзани со неговите барања за Гренланд.
Фон дер Лајен оцени дека користењето на царински закани од безбедносни причини претставува „погрешен пристап“, додавајќи дека европските лидери во наредните денови ќе одржат координациски состанок за да разговараат за можниот одговор на ваквите притисоци. „Европа секогаш преферира дијалог и дипломатски решенија, но доколку биде потребно, подготвени сме да реагираме – единствено, брзо и одлучно“, истакна таа.
Според фон дер Лајен, светот влегол во нова фаза на меѓународни односи, во која доминира „сурова моќ“, а промените во глобалниот поредок не се привремени, туку трајни. „Ова бара Европа да развие нови механизми и полуги на влијание“, додаде таа.
Изјавите доаѓаат откако Доналд Трамп повторно најави можност за воведување високи царини кон земјите што се спротивставуваат на неговата идеја за анексија на Гренланд – автономна територија во рамки на Кралството Данска.
На истата панел-дискусија во Давос, полскиот претседател Карол Навроцки повика европските сојузници сериозно да ги земат предвид безбедносните аргументи што ги изнесува Трамп, но без да се нарушат темелите на трансатлантските односи. „Соединетите Американски Држави се клучен сојузник за Полска. Имаме десетици илјади американски војници на наша територија и најголемата армија во источна и централна Европа“, изјави Навроцки, додавајќи дека и Данска останува важен партнер и дека сите несогласувања треба да се решаваат преку дипломатија.
Тој го опиша Гренланд како „стратешка точка“ во геополитичката рамнотежа меѓу демократскиот свет и Русија.
Слична позиција изнесе и финскиот претседател Александар Стуб, кој оцени дека НАТО треба да најде дипломатски „излезен пат“ од спорот околу Гренланд преку зајакнување на безбедноста на Арктикот. „На крајот, ќе се најде решение. Потребен ни е процес преку кој ќе почнеме системски да го адресираме прашањето на арктичката безбедност“, изјави Стуб, предлагајќи оваа тема да биде отворена на следниот самит на НАТО, кој треба да се одржи во јули во Анкара.
И покрај тензиите, Стуб нагласи дека трансатлантските односи остануваат „цврсти и функционални“, иако, како што рече, „предизвиците доаѓаат од повеќе насоки истовремено“.
