Случајот на 25-годишната Ноелија Кастиљо повторно ја отвори дебатата за правото на достоинствена смрт во Европа, по долг правен процес кој стигна до Европски суд за човекови права. Нејзиниот случај стана симбол на поделбите околу еутаназијата, особено во Шпанија.
Европските земји имаат многу различни пристапи кон ова прашање – од целосна легализација, преку строго регулирано асистирано умирање, до целосна забрана или политичка блокада.
Земји каде еутаназијата е легална
Во Шпанија, еутаназијата и асистираното самоубиство се легализирани од 2021 година. Законот дозволува процедура само кај пациенти со тешки, неизлечиви или хронични состојби кои предизвикуваат сериозно страдање. Пациентот мора да поднесе две одделни барања, доброволно и без притисок, со временски интервал меѓу нив.
Холандија беше првата земја во светот што ја легализираше еутаназијата во 2002 година. Таму таа е дозволена во случаи на неподносливо страдање без перспектива за подобрување, вклучително и кај физички и психички заболувања. Лекарите мора да потврдат дека барањето е доброволно, информирано и дека нема алтернативи.
Во Белгија, еутаназијата е дозволена под строги услови од 2002 година. Пациентот мора да биде ментално способен, да страда од неизлечива болест и да трпи постојано и неподносливо страдање, физичко или психичко.
Луксембург ја легализираше еутаназијата во 2009 година, дозволувајќи ја само кај возрасни пациенти со неизлечиви состојби и јасна, доброволна одлука.
Земји каде е дозволено само асистирано умирање
Во Австрија од 2022 година е дозволено само асистирано умирање, при што пациентот сам ја зема пропишаната терапија по строга медицинска процедура. Ова се однесува исклучиво на возрасни лица со тешки и неповратни заболувања.
Земји каде прашањето сè уште се разгледува
Во Франција, претседателот Емануел Макрон најави законодавна иницијатива за асистирано умирање, но процесот сè уште е во парламентарна процедура.
Во Португалија, законот е донесен, но не е стапен во сила поради претседателско вето и уставни постапки.
Во Словенија, по референдумски процеси со различни резултати, имплементацијата на законот е суспендирана.
Во Малта, јавната дебата за можно воведување на закон сè уште трае.
Европа поделена околу етичко и правно прашање
Еутаназијата останува едно од најконтроверзните прашања во Европа. Додека дел од земјите имаат јасно регулирани системи, други сè уште се во фаза на политички дебати и законски блокади. Случаи како оној на Ноелија Кастиљо покажуваат дека прашањето е не само правно, туку и длабоко етичко и општествено чувствително, со силно влијание врз јавната дебата низ целиот континент.
