Европската унија засега нема да го активира Инструментот против присила (ACI), механизмот познат како „трговска базука“, како одговор на заканите на американскиот претседател Доналд Трамп за воведување царини поради спорот околу Гренланд. Наместо тоа, Брисел ќе се обиде да ја деескалира ситуацијата преку дипломатија и политички дијалог.
Одлуката е донесена на итен состанок на земјите-членки во Брисел, дознава Euronews од дипломатски извори запознаени со разговорите.
Дипломатијата како прва опција
Според изворите, земјите-членки се согласиле дека во оваа фаза не треба да се активира ACI, инструмент усвоен во 2023 година, кој ѝ овозможува на ЕУ да возврати на „економска уцена“ преку ограничување на трговските дозволи и пристапот до единствениот пазар. Овој механизам досега никогаш не бил употребен.
Европската комисија на состанокот презентирала повеќе можни сценарија, вклучително и активирање на ACI, но амбасадорите на 27-те земји-членки воделе консултативна расправа без формално гласање.
Контрамерки од 93 милијарди евра во подготвеност
Иако дипломатскиот пат е приоритет, ЕУ веќе има подготвен пакет контрамерки во вредност од 93 милијарди евра, кој може да се активира доколку Трамп ја реализира најавата и од 1 февруари воведе дополнителни царини од 10 проценти за осум европски земји, меѓу кои Данска, Германија и Франција.
Пакетот, подготвен уште минатата година, предвидува возвратни царини до 30 проценти за низа американски производи, од автомобили до земјоделски производи.
Загрозен трговски договор и итен самит
Заканите од Вашингтон повторно го доведоа во прашање трговскиот договор меѓу ЕУ и САД, постигнат минатото лето меѓу Урсула фон дер Лајен и Трамп, со кој беа утврдени основни царини од 15 проценти за европскиот извоз и нула проценти за голем дел од американските индустриски производи.
Како реакција, претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта свика вонреден самит на лидерите на ЕУ, кој се очекува да се одржи во наредните денови, најверојатно на 22 јануари.
Дипломатски извори нагласуваат дека на состаноците е изразена целосна солидарност со Данска и Гренланд, како и поддршка за нивниот суверенитет и територијален интегритет.
