Лидерите на Европската Унија побараа од Европската комисија да ги преиспита цените на електричната енергија за домаќинствата и индустријата и итно да предложи мерки кои ќе ги намалат трошоците за струја на краток рок, покажува интерен документ до кој имал увид Euronews.
Овој потег доаѓа во услови на зголемен политички притисок во Унијата поради упорно високите цени на електричната енергија. Цените на гасот дополнително пораснаа откако Катар го запре дел од производството, во време кога тензиите околу војната со Иран ги загрозуваат и производството и транспортот на енергенси на Блискиот Исток.
Уште пред американско-израелските напади врз Иран, владите во ЕУ стравуваа дека високите цени на енергијата и јаглеродните дозволи можат сериозно да ја намалат конкурентноста на европската индустрија, па затоа бараат од Брисел „итни и одлучни мерки“.
Можно преиспитување на европскиот пазар на јаглерод
Лидерите на ЕУ исто така побараа од Европската комисија до јули 2026 година да направи ревизија на системот за тргување со емисии – познат како ETS. Овој систем ги обврзува компаниите да плаќаат за загадувањето што го создаваат, со цел да се намалат емисиите и да се поттикнат инвестиции во почисти технологии.
Иако неколку земји членки сметаат дека системот не треба да се менува, Советот на ЕУ бара анализа на јаглеродниот пазар со цел да се намали нестабилноста на цената на јаглеродните кредити и нивното влијание врз сметките за струја.
Во исто време, европските лидери нагласуваат дека ETS мора да ја задржи својата клучна улога во поттикнувањето инвестиции и иновации во енергетската транзиција.
Според енергетскиот аналитичар Алесандро Арменија од компанијата Kpler, цената на јаглеродните кредити силно реагира на политички и пазарни сигнали. Тој смета дека долгорочно решение би било системот да се трансформира така што ќе ги наградува компаниите кои инвестираат во декарбонизација, наместо само да ги казнува оние кои не ги намалуваат емисиите.
Потреба од поголема енергетска инфраструктура
Советот на ЕУ исто така повикува на побрз развој на енергетската инфраструктура, особено на електричните мрежи, кои се клучни за пренос на растечките количини обновлива енергија произведена во земјите членки.
Според документот, европратениците треба да постигнат договор до 2026 година за проширување на електричните мрежи и подобрување на прекуграничните енергетски врски, вклучително и со забрзување на процедурите за издавање дозволи.
Порастот на цените на увезените фосилни горива дополнително го зајакнува аргументот дека забрзувањето на енергетската транзиција е најсигурниот пат кон долгорочна енергетска стабилност и економска отпорност.
Идејата е дека со поголемо производство на обновлива и нискојаглеродна енергија, ЕУ може да ја намали зависноста од нестабилните глобални пазари на горива и да обезбеди поевтина домашна електрична енергија.
Сепак, европските лидери предупредуваат дека транзицијата мора внимателно да се управува на краток рок, за да не се случи енергетски интензивните индустрии да се преселат во региони со пониски енергетски и јаглеродни трошоци.
Европскиот комесар за енергетика Дан Јоргенсен изјави дека зајакнувањето на енергетската независност на Европа е клучно за создавање почист, посигурен и подостапен енергетски систем.
Дополнително, европските влади и Европската комисија размислуваат и за можноста да ги преиспитаат даноците, тарифите за електричните мрежи и трошоците поврзани со јаглеродните емисии како краткорочно решение за индустриите кои се соочуваат со високи трошоци за енергија.
