Европската Унија започна консултации со своите партнери од Г7 околу иднината на ценовниот плафон за руската нафта, во пресрет на подготовката на нов, 20-ти пакет санкции против Русија, потврдуваат европски функционери и дипломати за Euronews. Презентацијата пред амбасадорите на земјите-членки, која првично беше планирана за петок, е одложена и се очекува да се одржи на почетокот на следната недела.
Во рамки на новиот пакет, Европската комисија разгледува повеќе опции, меѓу кои и воведување целосна забрана за поморски услуги поврзани со транспорт на руска сурова нафта и нафтени деривати. Овој пристап јавно го поддржаа Финска и Шведска.
Доколку ваквата мерка биде усвоена, компаниите од Европската Унија (како осигурителни друштва, шпедитери, пристанишни оператори и превозници) би биле целосно спречени да обезбедуваат какви било услуги за бродови што транспортираат руска нафта, без оглед на цената по која таа се продава.
До сега, Унијата дозволуваше вакви услуги само доколку пратките ја почитуваат ценовната граница утврдена од Г7, која е во сила од декември 2022 година. Ценовниот плафон неодамна беше ревидиран на 44,10 долари по барел, со цел подобро да ги следи пазарните трендови и дополнително да го ограничи финансирањето на руската воена економија.
Сепак, воведувањето целосна забрана за поморски услуги би значело дека ценовниот плафон практично би престанал да важи во рамки на Европската Унија, бидејќи ниту еден брод со руска нафта не би можел да добие европска логистичка или осигурителна поддршка, без исклучоци.
Финска и Шведска сметаат дека ваквиот пристап носи неколку предности: значително зголемување на трошоците за руската нафтена индустрија, поедноставување на спроведувањето за европските компании и поефикасно спречување на фалсификувана документација, која Москва често ја користи за заобиколување на санкциите.
Од друга страна, укинувањето на ценовниот плафон отвора сериозни дилеми кај дел од земјите-членки, особено доколку останатите членки на Г7 не го следат истиот курс. Секоја одлука за нови санкции бара едногласност од сите 27 земји на Унијата.
Брисел во меѓувреме се обидува да го координира својот пристап со Вашингтон. Во октомври, Соединетите Американски Држави воведоа санкции против руските енергетски компании „Роснефт“ и „Лукоил“, по пропаѓањето на најавениот самит меѓу Доналд Трамп и Владимир Путин. Поради доминацијата на американскиот долар во глобалната трговија, овие санкции имаа и екстериторијален ефект, принудувајќи ја Русија да ја продава нафтата „Уралс“ со уште поголем попуст.
И покрај тоа, американската администрација досега покажа воздржаност околу менување на ценовниот плафон. Минатата година, САД беа единствената земја од Г7 што одби да го поддржи воведувањето на динамичен механизам за ограничување на цената.
Дополнителен фактор што влијае врз европските одлуки се и тековните преговори за можен мировен договор меѓу Украина и Русија, во кои посредуваат САД. Иако напредокот е ограничен, неодамна беше договорена размена на 314 воени заробеници, а Вашингтон и Москва најавија обновување на високиот воен дијалог по повеќе од четири години пауза.
Покрај можната забрана за поморски услуги, новиот пакет санкции на Европската Унија се очекува да вклучи проширување на црната листа на бродови од т.н. „сенковита флота“, санкции за компании што ѝ помагаат на Русија да дојде до забранети производи, со посебен фокус на Кина, како и можно ограничување на увозот на руски иридиум, родиум, платина и бакар.
Целта на Брисел е 20-тиот пакет санкции да биде усвоен до 24 февруари, кога војната во Украина ќе влезе во својата четврта година. На тој датум, претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен и претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта се очекува да ја посетат Украина, како симболична потврда за континуираната поддршка на Унијата.
„Не можеме уште прецизно да кажеме кога ќе бидат исполнети сите услови за усвојување, но можам да потврдам дека во изминатите денови се работеше интензивно на 20-тиот пакет санкции“, изјави портпарол на Европската комисија. „Можеме да го очекуваме релативно наскоро.“
