Сто и пет членови на Европски парламент испратија писмо до претседателката на Европска комисија, Урсула фон дер Лајен, со барање да се воспостави европски механизам за финансирање абортуси преку граници.
Иницијативата доаѓа ден пред очекуваната одлука на Комисијата за Европската граѓанска иницијатива „My Voice, My Choice“, која собра над 1,1 милион потписи во сите 27 земји членки на Европска Унија. Со иницијативата се бара подобрување на пристапот до безбеден и легален абортус во Европа, особено за жени кои во своите матични држави се соочуваат со рестриктивни законски рамки.
Потписниците на писмото, главно од групите Социјалисти и демократи (S&D), Зелените/ЕФА и Левицата, сметаат дека нееднаквиот пристап до репродуктивна здравствена заштита создава дискриминаторски услови и ги изложува жените на физички и психолошки ризици. Тие предлагаат создавање фонд кој би ги покривал трошоците за извршување на абортуси во други земји членки, кога тоа не е возможно во матичната држава.
Словенечкиот европратеник Матјаж Немец, кој го иницирал писмото, изјави дека целта е да се обезбеди еднаков третман за сите жени во ЕУ, без оглед на нивната националност. Според неговата проценка, годишен буџет од три до седум милиони евра би бил доволен за воспоставување на ваков механизам.
Европската комисија е обврзана да ја разгледа секоја граѓанска иницијатива што ќе добие поддршка од најмалку еден милион граѓани од најмалку седум земји членки. Таа има рок да предложи законодавни мерки или да образложи зошто нема да постапи.
Прашањето веќе беше разгледувано во Европскиот парламент, кој во декември минатата година усвои необврзувачка резолуција со која се повикува на создавање европски фонд за поддршка на жени без пристап до безбеден и легален абортус во своите земји.
Сепак, не сите европратеници ја поддржуваат оваа иницијатива. Шпанската десничарска партија Vox испрати посебно писмо до фон дер Лајен и до еврокомесарката за еднаквост Хаџа Лахбиб, барајќи да не се користат јавни средства за „финансирање прекугранични абортуси“ и оценувајќи дека иницијативата е политички мотивирана.
Според Европскиот атлас за политики за абортус 2025, дел од земјите членки направиле чекори кон гарантирање на правото на безбеден абортус, додека во други се бележат нови ограничувања, засилени притисоци врз здравствените работници и ширење дезинформации.
Одлуката на Европската комисија ќе покаже дали институциите на ЕУ ќе се впуштат во воспоставување на конкретен механизам за финансиска солидарност во областа на репродуктивните права или ќе ја задржат надлежноста исклучиво на национално ниво.
