Планетата апсорбира сѐ повеќе топлина отколку што успева да врати назад во вселената, а научниците предупредуваат дека тој енергетски дебаланс веќе достигнал рекордно ниво. Последиците не се апстрактни: океаните се загреваат, екстремните временски појави стануваат поинтензивни, а климатскиот притисок врз здравјето, храната и водата расте.
Светската метеоролошка организација објави дека Земјиниот енергетски дебаланс е највисок во 65-годишниот запис, додека 2015-2025 се најтоплите 11 години измерени досега. Во 2025 година глобалната температура била околу 1,43 Целзиусови степени над просекот од прединдустрискиот период, а најголемиот дел од вишокот топлина завршил во океаните.
Научната слика е јасна: повеќе од 90 проценти од дополнителната топлина ја впиваат океаните, а само мал дел останува директно почувствуван на копно и во атмосферата. Тоа не значи дека проблемот е помал, туку дека штетата се таложи во системот и подоцна се враќа како повисоко ниво на морињата, посилни морски топлотни бранови, промени во океанските струи и поекстремно време. Според Светската метеоролошка организација, во последните две децении океанот секоја година апсорбирал количина топлина еквивалентна на околу 18 пати годишната човечка потрошувачка на енергија.
Главната причина, според извештаите и научните анализи, остануваат стакленичките гасови од согорување фосилни горива и уништување шуми. Тој дополнителен топлински товар ја турка климата подалеку од рамнотежа и ги засилува веќе видливите ефекти врз земјоделството, јавното здравје и екстремните временски настани. Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, порача дека сите главни климатски индикатори „светкаат црвено“.
Ова е важно затоа што енергетскиот дебаланс не е само уште еден технички термин во климатската наука. Тој е показател колку длабоко е нарушена рамнотежата на планетата. Кога Земјата задржува повеќе енергија отколку што испушта, системот продолжува да се загрева дури и кога тоа не се чувствува подеднакво во секој регион и во секој момент.
Во наредниот период вниманието ќе биде насочено и кон развојот на Ел Нињо, за кој дел од прогнозите велат дека може дополнително да ги турне глобалните температури нагоре. Но пошироката порака веќе е јасна: климатската криза не се движи во иднина, туку се повеќе се продлабочува сега.
