Велика Британија се соочува со еден од најголемите економски шокови меѓу развиените земји поради конфликтот на Блискиот Исток, предупредува Меѓународен монетарен фонд. Земјата е „особено изложена“ на растечките цени на енергијата поради силната зависност од производство на електрична енергија од гас.
Ормускиот теснец и глобалниот енергетски удар
Енергетската криза се продлабочи по нападите на САД и Израел врз Иран и последователните одмазднички акции.
Кризата практично го блокираше Ормуски теснец, клучна поморска рута низ која поминува околу една петтина од светската понуда на нафта што доведе до сериозни нарушувања во снабдувањето и раст на цените на горивата.
Предупредување од ММФ: пад на животниот стандард
Во блог-анализа на високи претставници на Меѓународен монетарен фонд, меѓу кои и главниот економист Пјер-Оливие Гуренша, се наведува дека високо задолжените влади ќе имаат ограничен простор за реакција.
Ова значи дека домаќинствата и компаниите ќе бидат директно погодени, а во некои земји, вклучително и Велика Британија, се очекува нов пад на животниот стандард.
Европа поделена: кој е најранлив?
Според проценките, Велика Британија и Италија се меѓу најизложените економии, додека Франција и Шпанија се релативно заштитени поради поголемото користење нуклеарна и обновлива енергија.
Британскиот премиер Кир Стармер повика граѓаните да „се однесуваат нормално“, нагласувајќи дека резервите на гориво се стабилни.
Економистите предупредуваат дека Велика Британија влегува во оваа криза во значително послаба позиција отколку пред четири години, кога Европска унија и Лондон постепено се откажуваа од рускиот гас поради војната во Украина.
Ризик од сценарио како во 1970-тите
Поранешниот заменик гувернер на Банка на Англија, Хауард Дејвис, предупреди дека земјата може да се соочи со енергетска криза слична на онаа од 1970-тите, по Арапско-израелска војна 1973, кога цените на нафтата драстично пораснаа.
Тој истакна дека снабдувањето од Блискиот Исток може да остане ограничено, што ќе ги задржи цените високи – значително над преткризните околу 60 долари по барел. Цените на природниот гас во Велика Британија се повеќе од двојно зголемени од декември. Во меѓувреме, цената на нафтата Brent crude oil – која пред конфликтот беше околу 60 долари, надмина 116 долари, пред да се стабилизира околу 100 долари по барел.
Кризата предизвикана од конфликтот со Иран веќе има глобални економски последици, но ефектите не се рамномерни. За Велика Британија, комбинацијата од висока зависност од гас, растечки трошоци и ограничен фискален простор создава сериозен ризик од продлабочување на економската нестабилност во наредниот период.
