E‑цигарите се сè уште сметаат за помалку штетни од обичните цигари, но новите анализи покажуваат дека тие би можеле да бидат канцерогени. Сè уште нема јасни и официјални проценки за нивната безбедност.
Подолг период се сметаше дека е‑цигарите претставуваат помал ризик од тутунот и можност за помош при откажување од пушењето. Сепак, сè повеќе истражувања и здравствени институции предупредуваат дека вапењето носи ризици за здравјето, вклучително и потенцијален ризик од рак.
Нова прегледна студија објавена во списанието Carcinogenesis анализираше истражувања од 2017 година до денес. Резултатите покажуваат дека е‑цигарите кои содржат никотин „веројатно се канцерогени“ и можат да придонесат за појава на рак на белите дробови и усната шуплина.
Терминот „веројатно канцерогено“ се користи од Меѓународната агенција за истражување на рак (IARC) која ги класифицира супстанците според научните докази. Иако е‑цигарите сè уште немаат официјална класификација, постојат бројни индиции преку биомаркери, експерименти на животни, хемиски анализи и студии на случај.
Истражувањата покажуваат дека вапењето активира биолошки процеси поврзани со развој на рак, како оштетување на ДНК, оксидативен стрес, воспалителни реакции и зголемени нивоа на канцерогени супстанци. Некои од овие супстанци се веќе класифицирани како канцерогени за луѓето.
Сепак, конечна проценка на ризикот е тешка поради краткото време на достапност на е‑цигарите и долгото латентно време на појава на карцином. Дополнително, мнозинството корисници претходно пушеле тутун, што го отежнува одделувањето на ефектите од двете.
Според експерти, количината и концентрацијата на канцерогени супстанци во аеросолот на е‑цигарите обично се значително помали отколку во тутунскиот чад, но тоа не значи целосна безбедност. Преминувањето на е‑цигарите може да го намали изложувањето на одредени штетни супстанци, но сè уште не е утврдено колку тоа го намалува ризикот од рак.
Новата анализа претставува јасно предупредување, но не и конечна пресуда. Потребни се понатамошни истражувања за да се утврди кои органи се најзагрозени, кои групи луѓе се особено ранливи и кои хемикалии придонесуваат за ризикот. IARC веќе ги вклучи е‑цигарите меѓу високите приоритети за проценка во периодот 2025–2029 година.
