SpaceX одлучи привремено да ги стави во мирување амбициозните планови за лет на Марс и да ги пренасочи ресурсите кон беспилотно слетување на Месечината во март 2027 година, како дел од подготовките за НАСА-мисијата Artemis. Ова го објави Wall Street Journal, повикувајќи се на интерни информации доставени до инвеститорите.
Според тие информации, компанијата на Илон Маск се откажува од претходната цел – лансирање беспилотна мисија кон Марс до крајот на 2026 година – со цел целосен фокус на лунарната програма. Со тоа, SpaceX дефинитивно го префрла тежиштето од визијата за колонизација на Марс кон пореалистични и пократкорочни проекти во рамки на програмата Artemis.
Чекор по чекор кон Месечината
Во рамки на договорот со НАСА, SpaceX има клучна улога во слетувањето на Месечината, односно транспорт на товар, а подоцна и на астронаути, од орбита до површината. За таа цел ќе се користи новата ракета Starship, која првично беше замислена и како главно летало за идните мисии кон Марс.
Сега е јасно дека сите рокови поврзани со Марс се одложени на неопределено време. Сепак, од компанијата порачуваат дека не станува збор за целосно откажување, туку за промена на приоритетите – прво демонстрација на технологијата на поблиска дестинација, па дури потоа меѓупланетарни мисии.
Starship сè уште во тест-фаза
Интерните развојни планови предвидуваат обид за прво орбитално преточување гориво уште оваа година, како и беспилотно слетување на Месечината во текот на 2026 година. По тоа, Starship треба да служи како лунарен лендер во рамки на мисијата Artemis III, која поради низа одложувања сега се очекува најрано во средината на 2027 година.
Пренасочувањето од Марс кон Месечината се толкува и како стратегија за намалување на техничките ризици и заштита на репутацијата на компанијата, преку фазно тестирање, наместо прескокнување клучни чекори и директен лет кон Црвената планета.
Притисок од инвеститорите и геополитиката
Одлуката доаѓа во период кога SpaceX значително ја зајакна својата финансиска позиција, меѓу другото и по интеграцијата со компанијата xAI, што, според некои процени, ја искачи вредноста на групацијата на околу 1 билион долари. Ваквата валуација ги зголемува очекувањата на инвеститорите за јасни и остварливи цели, а токму демонстрацијата на лунарно слетување во 2027 година се смета за еден од најважните репери.
Во исто време, Кина забрзано го развива сопствениот лунарен програм, што ѝ дава дополнителна геополитичка тежина на американската програма Artemis и создава притисок врз НАСА да ги забрза роковите – тема што е во строг фокус и на новото раководство на агенцијата.
Иако роковите за Марс моментално се нејасни, од SpaceX нагласуваат дека Црвената планета останува долгорочна цел, но дека патот до неа ќе оди преку Месечината.
