Сè поголем број луѓе плаќаат огромни суми за да се дистанцираат од технологијата, но истражувањата покажуваат дека комерцијалните дигитални детоксикации честопати менуваат само површни навики, додека основните модели на однесување остануваат исти.
Исклучувањето од дигиталниот свет може да биде доста скапо овие денови.
Слично на „бумот“ за откажување од пушење од 1990-тите, индустријата за дигитална детоксикација, која вклучува хардвер, апликации, телекомуникации, услуги на работното место, велнес апартмани и туризам, сега е глобален бизнис сам по себе.
Луѓето се сè повеќе подготвени да платат за да се дистанцираат од технологиите што ги држат „заробени“. Проценките покажуваат дека пазарот за дигитална детоксикација моментално вреди околу 2,7 милијарди долари, со проектирано удвојување до 2033 година.
Минималистичките производители на телефони како Light Phone, Punkt, Wisephone и Nokia нудат едноставни телефони по премиум цени, додека апликациите за блокирање содржини како Freedom, Forest, Offtime и RescueTime ги претвораат ограничувањата во профитабилен бизнис.
Туристичките компании како Unplugged се прошируваат за да понудат сместување без технологија низ Велика Британија и Шпанија, промовирајќи го како луксузно искуство.
Но, истражувањата сугерираат дека комерцијализираните дигитални детоксикации честопати не успеваат да ги променат основните дигитални навики.
Студијата на Квин Хоанг од Универзитетот во Лестер и Универзитетот Ланкастер покажува дека корисниците имаат поголема веројатност да користат алатки за самодисциплина, блокатори на апликации и минималистички телефони како привремена пауза, отколку навистина да се ослободат од своите дигитални навики.
Краткорочните резултати покажуваат дека моделите на однесување на учесниците во голема мера останале непроменети.
Некои дури опишале циклус во кој секое враќање во дигиталниот свет охрабрува експериментирање со нови алатки, зајакнувајќи ја нивната зависност од комерцијалниот екосистем.
Софија, една од учесничките во студијата, изрази желба да се врати на своите стари телефони со полни тастатури.
„Би користела еден од овие до крајот на животот доколку можев“, рече таа. Истражувачите заклучуваат дека индивидуализираните интервенции за дигитална детоксикација често имаат мешани и краткорочни ефекти, додека привременото олеснување води до брзо враќање на екраните.
Иницијативи и колаборативни пристапи
Додека дигиталната детоксикација често се смета за западен тренд, Азиско-пацифичкиот регион доживува најбрз раст на пазарот.
Таму се појавуваат и некомерцијални пристапи, како што се упатствата за користење телефони во јапонските градови и заедничките вечерни паузи во Индија, кои ги охрабруваат жителите да ги исклучат своите уреди за одреден временски период. Слични иницијативи, како што е забраната за телефони во училиштата во Јужна Кореја, покажуваат дека дигиталните навики можат да се променат системски, а не само индивидуално.
Индустријата за комерцијална детоксикација беше успешна во продажбата на лични решенија, додека системските решенија се потешки за спроведување.
Истражувачите препорачуваат технолошките компании да преземат одговорност и да ги намалат одвлекувањата на вниманието, а владите да учат од иницијативи што комбинираат правила и меѓусебна поддршка.
Како да се заштитите од стапиците на дигиталната детоксикација?
Ако сакате да го намалите дигиталното преоптоварување, обрнете внимание на:
-Бидете претпазливи со апликациите, агенциите и уредите што ветуваат дека ќе го решат проблемот за вас – вашите навики веројатно ќе останат исти.
-Побарајте солидарност и поддршка од заедницата, а не само од производите. Групните активности, како што се заедничките вечерни паузи, ги зголемуваат шансите за успех.
-Научете да ви биде здодевно и искористете го тоа време креативно или за одмор, наместо да посегнувате по телефонот.
-Длабоката здодевност, како што забележа Мартин Хајдегер, отвора простор за размислување и може да биде исклучително корисна.
