Во последниот месец од годината, издавачката куќа „Или-Или“ влегува силно – со објава на двата нови македонски преводи од романите на босанскохерцеговскиот писател Дарко Цвијетиќ, еден од најнаградуваните и најпреведуваните автори во регионот. Се работи за романите „Шиндлеровиот лифт“ во превод на Елизабета Баковска (поддржан од Традуки) и „Зошто наземи спиеш“ во превод на Калина Буневска Исаковска. Дизајнот на кориците е изработен од Соња Станковска, а изданијата се дел од едицијата ПРОаЗА. Книгите во продажба пристигнуваат на 1 декември.
„Шиндлеровиот лифт“ е роман што му ги донесе на Цвијетиќ наградите „Кочиќево перо“, хрватската награда „Фриц“ за најдобра прозна фикција во 2019 година и престижната средноевропска награда „Ангелус“ (2025), доделена во Вроцлав. Според овој роман, „Камерен театар 55“ во Сараево ја изработи истоимената претстава во режија на Кокан Младеновиќ.
Вториот роман, „Зошто наземи спиеш“, беше финалист за НИН-овата награда во 2020 година. Неговата сценска адаптација е создадена во копродукција на театарот „Гавела“, Српскиот народен театар од Нови Сад и Народниот театар во Сараево, а улогата на Дарко Цвијетиќ во претставата ја толкува самиот автор.
Иако различни по форма и композиција, двата романа ја споделуваат истата длабока, човечка оптика врз трагедијата на војната на територијата на поранешна Југославија – поглед што ја отстранува дистанцата и ја поставува историјата во доменот на индивидуалното страдање. Литературната критика често истакнува дека кога би требало да се напишат автентични книги за војната „од внатре“, низ очите на обичниот човек, токму делото на Цвијетиќ ја исполнува таа потреба. Овие два романа ја надополнуваат неговата неформална трилогија, заокружена со романот „Премногу ми е тоа. Осум девојчиња“ (2024), кој „Или-Или“ ќе го објави следната година.
Дарко Цвијетиќ е прозаист, поет и театарски режисер чија биографија стои на пресекот на литературата и сценската уметност. Има објавено повеќе поетски книги, две збирки раскази и три романи. Во театарот режирал автори од Бекет до Чехов, а на сцената ги играл и Раскољников, Новски и Естрагон. Член е на ПЕН центарот на БиХ, Друштвото на писатели на БиХ и Хрватското друштво на писателите. Неговата литература, преведена на десетина светски јазици, се издвојува со емпатија кон „малите луѓе“ на историјата и јасниот, прецизен јазик што директно комуницира со болката, тишината и преостанатите траги од балканските војни. Сам се определува како постјугословенски писател.
Со објавата на овие две нови македонски изданија, „Или-Или“ го продолжува својот континуитет во претставување значајни современи автори од регионот, истовремено отворајќи простор за сериозна книжевна дискусија и обновено читање на наративите на блиската историја.
