Цените на нафтата пораснаа на меѓународните пазари, при што инвеститорите внимателно ги следат зголемените геополитички тензии на Блискиот Исток и сигналите за засилена побарувачка во САД. Барел нафта на лондонскиот пазар се тргуваше по цена од над 68 долари, додека на американскиот пазар достигна речиси 63 долари.
На лондонската берза, цената на барел порасна за 44 центи во однос на претходното затворање и изнесуваше 68,01 долар. На американскиот пазар, пак, барелот поскапе за 51 цент и се тргуваше по 62,90 долари. Главен фокус на пазарите оваа недела е зголеменото присуство на американски воени сили на Блискиот Исток и проценките дали тоа може да биде вовед во евентуална воена интервенција против Иран.
Американски воени движења ја креваат цената на нафтата
Американскиот претседател Доналд Трамп минатиот четврток изјави дека група американски воени бродови „пловат во насока на Иран“, со што повторно ја засили реториката за можна воена интервенција. Оваа изјава доаѓа по ескалацијата на немирите во неколку ирански градови, при што беа пријавени жртви и уништени објекти.
„Многу наши бродови пловат во тој правец, за секој случај. Би сакал ништо да не се случи, но внимателно ја следиме ситуацијата“, изјави Трамп пред новинарите во авионот Air Force One, на враќање од Светскиот економски форум во Давос.
Американската војска викендов соопшти дека ќе спроведе воена вежба во блискоисточниот регион со цел да ја демонстрира способноста за брзо ангажирање и одржување на воздушна воена моќ.
Притисок врз Иран и дипломатски сигнали
Според информации на Reuters, во регионот веќе пристигнал носачот на авиони „USS Abraham Lincoln“, заедно со неколку разарачи опремени со наведувани ракети. Неименуван американски функционер изјави дека САД се „подготвени за разговор“ доколку Иран покаже интерес за контакт.
Во вторникот, Трамп дополнително го зголеми притисокот, повикувајќи го Иран преку социјалната мрежа Truth Social „да седне на преговарачка маса“ и да разговара за нов нуклеарен договор. Потсетување дека во јуни минатата година САД и Израел извршија напади врз ирански нуклеарни постројки и воени цели, на што Иран одговори со напади врз цели во Израел и американска база во Катар.
Иранската мисија при Обединетите нации соопшти дека Техеран е подготвен за дијалог заснован на взаемна почит, но и дека ќе се брани од секоја можна агресија.
Регионални реакции и улогата на Саудиска Арабија
Обединетите Арапски Емирати и Саудиска Арабија јасно порачаа дека нема да дозволат нивниот воздушен простор или територија да се користат за напади врз Иран. Саудискиот престолонаследник Мохамед бин Салман му порача на иранскиот претседател Масуд Пезешкијан дека Ријад поддржува сите напори за решавање на несогласувањата преку дијалог, со цел зачувување на стабилноста во регионот.
Побарувачката во САД дополнително ги поддржува цените
Дополнителен поттик за растот на цените беа и податоците за пад на резервите на нафта во САД. Според Министерството за енергетика, резервите минатата недела се намалиле за 2,3 милиони барели и моментално се околу три отсто под петгодишниот просек. Резервите на бензин благо пораснале, како и резервите на дестилати, вклучувајќи дизел и масло за греење.
Во меѓувреме, бурата „Ферн“ привремено затвори околу 15 отсто од американското производство на нафта, при што само во Пермскиот басен производството било намалено за околу 1,5 милиони барели дневно. Аналитичарите очекуваат целосна нормализација на производството до крајот на месецот.
Според пресметките на Организацијата на земјите извознички на нафта (OPEC), цената на барел од кошничката на нејзините членки во вторникот изнесувала 63,50 долари, што е пад од 19 центи во однос на претходниот ден.
Извор: HINA / Reuters
