Цените на природниот гас во Европа повторно нагло пораснаа и денес достигнаа највисоко ниво од јануари 2023 година. Причина за растот се геополитичките тензии на Блискиот Исток и одлуката на Русија да пренасочи дел од испораките на течен природен гас кон азиските пазари.
На референтната холандска берза TTF, мегават-час гас со испорака во април претпладне се тргуваше по цена од 62,51 евро, што е околу 17 проценти повеќе во споредба со затворањето на пазарот на крајот од минатата недела.
На самиот почеток на денешното тргување цената кратко достигна и 68,63 евра.
Во споредба со последниот ден на тргување во февруари, пред американско-израелскиот напад врз Иран, цените на гасот речиси се удвоиле.
Растот на цените е поврзан со ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток. По нападот врз Иран на 28 февруари, Техеран возврати со ракетни напади врз Израел и американски бази во неколку земји од Персискиот Залив, меѓу кои Обединетите Арапски Емирати, Кувајт и Катар.
Во меѓувреме, иранската војска ја презеде контролата врз Ормускиот теснец и забрани премин на бродови поврзани со САД, Израел и европските земји, што дополнително ја зголеми загриженоста за глобалното снабдување со енергенси.
Ситуацијата дополнително се усложни кога катарската компанија QatarEnergy прогласи „виша сила“ и ги извести купувачите дека нема да може да испорачува течен природен гас според договорените услови.
Катар произведува околу една петтина од светското производство на LNG и е втор најголем извозник во светот, веднаш зад Соединетите Американски Држави.
Во исто време, Европската унија веќе го прекина увозот на руски гас преку гасоводи и планира целосно да го запре и увозот на руски LNG. Поради тоа Европа во голема мера се потпира на испораки од САД, Норвешка и Катар.
Русија, пак, најави дека дел од испораките на течен природен гас наменети за Европа ќе ги пренасочи кон азиските пазари, вклучувајќи Кина, Индија, Филипини и Тајланд.
Аналитичарите оценуваат дека азиско-пацифичкиот регион има силен економски раст и долгорочно зголемена побарувачка за енергенси, што ја прави Азија сè поважен пазар за рускиот извоз на гас.
