Цената на нафтата денес се искачи над 110 долари за барел, откако нападите врз енергетската инфраструктура на Блискиот Исток предизвикаа нов шок на светските пазари. Брент нафтата достигна 111,50 долари за барел, а американската сурова нафта 99,78 долари, во момент кога расте стравот дека конфликтот ќе се прелее во подолга енергетска криза. Пазарите реагираат на извештаите за напади поврзани со Иран, пожари во клучни објекти во Катар и воздушни закани во Саудиска Арабија.
Пазарите реагираа веднаш
Глобалните цени на нафтата нагло пораснаа веднаш по вестите за нападите врз енергетската инфраструктура во регионот. Растот на цените доаѓа во момент кога веќе постои нервоза на пазарот, а новите напади дополнително ја засилуваат загриженоста за сигурноста на снабдувањето.
Брент нафтата, која служи како глобална референтна цена, достигна 111,50 долари за барел. Американската сурова нафта порасна на 99,78 долари за барел. Тоа не е само берзански податок, туку сигнал дека секој нов удар врз енергетската мрежа во регионот веднаш се претвора во глобален економски ризик.
Зошто Блискиот Исток повторно ја диктира цената
Пазарите се вознемирија по извештаите за напад врз енергетската инфраструктура поврзана со Иран, со пријавени пожари во клучни објекти во Катар и пресретнати воздушни закани во Саудиска Арабија. Претходно, иранска новинска агенција објави дека биле погодени гасните полиња Јужен Парс и нафтени постројки во Асалује.
Токму тука е и причината за силната реакција на пазарите. Кога мета се енергетски капацитети од вакво значење, штетата не се мери само во моменталниот прекин, туку и во долготрајната неизвесност што ја следи секоја евентуална обнова. Во вакви ситуации, стравот од подолга криза станува подеднакво силен како и самиот напад.
Зошто ова е важно и за оние што не тргуваат со нафта
Кога цената на нафтата расте со вакво темпо, последиците ретко остануваат само на светските берзи. Нафтата директно влијае врз транспортот, синџирите на снабдување, трошоците за производство и, на крајот, врз цените што граѓаните секојдневно ги плаќаат. Затоа ваквите скокови речиси секогаш отвораат нов страв од поскапување на горивата и дополнителен инфлаторен притисок. Ова е закана и за владите што веќе се борат со чувствителни економии и незадоволство поради високите трошоци за живот.
Белата куќа привремено го отфрла Законот Џонс за да им овозможи на бродови со странско знаме да транспортираат стоки меѓу американските пристаништа во следните 60 дена. Но и покрај таа мерка, пазарот очигледно не се мири. Тоа покажува дека кога безбедносната криза е директно врзана со инфраструктурата, административните потези не се доволни за да ја оттурнат паниката.
Следните денови се клучни
Следните денови ќе бидат клучни за тоа дали овој ценовен скок ќе остане краткорочен шок или ќе се претвори во подолг бран поскапувања. Многу ќе зависи од тоа дали нападите ќе продолжат, дали ќе има нови удари врз клучни објекти и дали големите сили ќе успеат да спречат поширока ескалација. Засега, пазарот испрати јасна порака: секоја нестабилност на Блискиот Исток повторно може да ја турне светската економија во нова зона на ризик.
