Светските цени на нафтата скокнаа за речиси 30 отсто за една недела. Во понеделникот наутро Brent накратко достигна 119,50 долари за барел – највисоко ниво од 2022 година. До средината на денот се смири на околу 106 долари, откако Г7 најави итен состанок за координирано ослободување на стратешки резерви.
Зошто сега
Причината е една: војната во Блискиот Исток.
По американско-израелските удари врз Иран на 28 февруари, Иран го затвори Ормузкиот теснец – пловен пат низ кој поминува секој петти барел нафта на светот. Ирак го намали производството за 1,5 милиони барели дневно. Кувајт го ограничи извозот. Израел во сабота прв пат удри по иранската нафтена инфраструктура.
Пред само две недели Brent беше под 73 долари. Одлуката е денес – но уште поголемиот удар доаѓа следниот понеделник
Со измената на Правилникот за формирање на највисоки малопродажни цени на нафтени деривати, донесена на 4 март 2026 година, РКЕ заседава секој понеделник и ја утврдува новата цена врз основа на просечната берзанска цена на нафтата за изминатите седум дена, според Platts European Marketscan.
Последната одлука, од 3 март, ги утврди цените при Brent под 73 долари: бензин БС-95 на 73,50 денари, дизел на 71,00 денари по литар.
Денешниот референтен период ги покрива деновите кога нафтата се движела во зоната 83-93 долари. Реалистичен опсег за денешната одлука е бензин БС-95 во зоната 78-82 денари, дизел 76-80 денари – раст од 5 до 9 денари по литар. Уште поголемото покачување доаѓа следниот понеделник, 16 март, кога во пресметката ќе влезе и денешниот скок над 100 долари.
Дополнителен притисок е курсот: американскиот долар се зајакна денеска на пазарите, што директно ги зголемува трошоците за увоз на деривати во денари.
