Додека војната со Иран ја држи американската администрација под засилени безбедносни протоколи, Доналд Трамп и натаму директно комуницира со новинари на својот приватен мобилен телефон. Според извештаи на неколку светски медиуми, во последниве недели тој одговарал на десетици директни повици, а до неговиот број можело да се стигне за само неколку минути. Токму тоа повторно ја отвори дилемата колку е тенка границата меѓу политичка достапност и сериозен безбедносен ризик кога станува збор за претседател на САД.
Не е проблем само бројот, туку пристапот
Суштината на оваа приказна не е само во тоа што некој успеал да дојде до бројот. Многу поважно е што бројот функционира како реален канал преку кој може да се влијае, да се добие изјава или да се отвори комуникација со човек што носи одлуки со глобални последици. Semafor пишува дека во Вашингтон бројот на Трамп повторно кружи меѓу новинари и политички посредници, а The Atlantic опишува атмосфера во која неговиот приватен телефон станал еден од најбараните контакти во американската политика.
Тоа ја отвора многу пошироката дилема: ако новинар може да дојде до тој број за кратко време, тогаш колку е тешко тоа да го направи некој лобист, странски посредник или злонамерен актер. Токму затоа ова не е приказна само за медиумски пристап, туку и за безбедносна култура.
Трамп ја претвора достапноста во политички стил
Белата куќа овој начин на комуникација го прикажува како доказ за „транспарентност“ и достапност. The Times наведува дека околината на Трамп го брани неговото одговарање на приватни повици како знак дека е отворен кон медиумите, за разлика од поформалниот и поконтролиран стил на други претседатели. Но токму таа неформалност создава и хаос: кога претседателот одговара директно, без филтри, помошници и проверени канали, тогаш институционалната контрола врз пораките станува многу послаба.
Во некои извештаи се оди уште подалеку и пишува дека ваквата навика на Трамп создава внатрешен хаос и чувство дека персоналот тешко може да го контролира протокот на информации околу него.
Во позадина е и поширока култура на безбедносни пропусти
Оваа тема е чувствителна и затоа што не доаѓа во вакуум. Администрацијата на Трамп веќе имаше безбедносни контроверзии поврзани со комуникација и протекување контакти, вклучително и минатогодишниот скандал со групен чат во кој по грешка бил вклучен новинар. Тоа покажува дека проблемот не е само во личниот стил на претседателот, туку и во пошироката слабост на системот околу него.
Кога на тоа ќе се додаде фактот дека темата се отвора среде воена криза, тогаш прашањето за приватниот број престанува да биде анегдота. Станува прашање на институционална ранливост.
Достапноста на лидерот не е секогаш предност
Ова е важно затоа што покажува колку лесно модерната политика може да стане зависна од неформални канали, лични контакти и импровизирана комуникација. Во теорија, претседателската функција треба да биде обвиена со слоеви на протокол и безбедност. Во пракса, случајот со Трамп покажува дека личниот стил и политичката култура понекогаш го пробиваат токму тој ѕид. Воедно, ова отвора и поголемо прашање за тоа што денес значи „достапен лидер“.
Ако достапноста значи и повисок ризик од манипулација, дезинформации или неконтролирано влијание, тогаш цената на таа отвореност може да биде многу повисока отколку што изгледа на прв поглед. Во следниот период ќе биде важно дали Белата куќа ќе се обиде да воведе построги комуникациски протоколи или Трамп ќе продолжи да го користи приватниот телефон како дел од својот политички бренд.
Но едно веќе е јасно: приказната за тоа колку лесно може да се дојде до неговиот број не зборува само за новинарска снаодливост. Таа зборува и за тоа колку лесно неформалноста може да стане безбедносен проблем кога станува збор за најмоќната функција во светот.
