Велика Британија крати 56 проценти од билатералната помош за африканските земји до 2028-2029, а дел од најсиромашните држави ќе останат без програми за училишта, клиники и основна поддршка. Владата тврди дека парите се пренасочуваат кон одбрана и конфликтни зони, но хуманитарните организации предупредуваат на тежок удар врз најранливите.
Дел од најсиромашните земји во светот ќе го почувствуваат најсилниот удар од новите кратења на британската развојна помош. Според податоците, билатералната помош на Велика Британија за африканските држави ќе биде намалена за речиси 900 милиони фунти до 2028-2029 година, што претставува кратење од 56 проценти.
Овие намалувања се дел од пошироки кратења вредни повеќе од 6 милијарди фунти, со кои Лондон сака да обезбеди повеќе средства за одбрана. Во пракса, тоа значи дека помошта за училиштата, клиниките и развојните програми во делови од Африка, Блискиот Исток и Азија ќе биде значително намалена, додека приоритет ќе добијат конфликтни подрачја како Палестина, Судан и Украина.
Африка го чувствува најголемиот удар
Најголемиот дел од последиците ќе се почувствуваат во Африка. The Guardian наведува дека билатералната прекуокеанска развојна помош за африканските држави ќе падне од 818 милиони фунти во 2026 година на 677 милиони фунти до 2029 година. Истовремено, држави како Мозамбик и Пакистан ќе останат речиси без целата директна развојна помош, која треба да биде заменета со „инвестициски партнерства“.
Меѓу земјите што ќе бидат погодени се и Авганистан, Сомалија и Јемен, иако британските власти велат дека тие и понатаму ќе добиваат средства преку мултилатерални агенции. Хуманитарните организации предупредуваат дека овие кратења ќе значат помал пристап до здравство за жени и деца, помалку образовни програми и поголема ранливост за луѓето со попреченост и за сиромашните заедници.
Помошта се префрла кон геополитика и безбедност
Британската влада објаснува дека не станува збор за откажување од развојната агенда, туку за „тежок избор“ во услови на нови меѓународни закани. Според министерката за надворешни работи Ивет Купер, средствата сè повеќе ќе се насочуваат кон најкревките и конфликтно погодени држави, а до 2029 година околу 70 проценти од поддршката треба да оди токму таму.
Во исто време, ќе се задржи финансирањето за Либан, Палестина и Украина, а ќе бидат заштитени и средствата за BBC World Service и British Council. Владата дополнително најавува и поголем фокус на мултилатерални институции како Светска банка и Африканската банка за развој, наместо директни билатерални програми.
Критики дека Британија ја плаќа безбедноста со сиромаштијата на други
Хуманитарните организации и дел од пратениците од владејачката Лабуристичка партија реагираат остро. Мрежата Bond предупреди дека кратењата ќе ја остават Британија со „урушен углед“ и ќе создадат понееднаков и понестабилен свет. Во нивната анализа се наведува дека владините податоци веќе покажуваат оти последиците ќе ги погодат децата, лицата со попреченост и најсиромашните заедници во земји како Етиопија, Мозамбик, Руанда, Танзанија и Замбија.
Дополнително, трошоците за сместување на баратели на азил во хотели во Велика Британија, кои изнесуваат околу 2 милијарди фунти годишно, исто така се покриваат од буџетот за помош. Тоа значи дека до 2027-2028 година британската помош за прекуокеански програми ќе падне на само 0,24 проценти од бруто-националниот доход, што е најниско ниво откако се води евиденција од 1970 година.
Овие кратења отвораат пошироко прашање: дали Лондон се обидува да го редефинира значењето на странската помош, претворајќи ја сè повеќе во инструмент на безбедноста и геополитиката, а сè помалку во алатка за намалување на сиромаштијата. Засега, пораката е јасна: дел од најсиромашните држави ќе плаќаат висока цена за британското пренасочување на приоритетите.
