Секоја година, кога ќе пристигне таканаречениот Blue Monday, туристичките агенции ја користат приликата да понудат „бегство од депресијата“ – аранжмани за тропски дестинации, крстарења и велнес-одмори. Но, како што објаснуваат експертите, овој „најдепресивен ден во годината“ нема никаква научна основа.
Како настанал „Blue Monday“?
Концептот Blue Monday бил создаден во 2005 година од сега веќе непостоечката британска туристичка агенција Sky Travel. Агенцијата ангажирала поранешен универзитетски предавач, Клиф Арнал, да изработи „математичка формула“ која наводно го пресметува најдепресивниот ден во годината.
Формулата комбинирала различни фактори – временските услови, финансискиот долг по празниците, времето поминато од Божиќ, падот на мотивацијата и неуспехот на новогодишните одлуки. Резултатот бил третиот понеделник во јануари.
Идејата брзо се проширила низ медиумите, иако никогаш не била потврдена со научни истражувања.
Зошто митот сè уште опстојува?
И покрај тоа што Blue Monday одамна е разобличен, туристичката и велнес-индустријата и понатаму го користат како годишен ПР-момент. Понудите за „серотонински одмори“ и „лекување на зимската депресија“ редовно се појавуваат токму во овој период.
Но ваквиот пристап, предупредуваат експертите, може да биде штетен.
Што велат експертите за ментално здравје?
Британската Mental Health Foundation јасно укажува дека Blue Monday е „мит и лажна пресметка“, заснована на општи чувства како лошо време, финансиски притисок и разочарување од нереализираните новогодишни одлуки.
„Ниту една сериозна научна студија никогаш не ги потврдила тврдењата за Blue Monday“, наведува фондацијата. „Претворањето на менталното здравје во тренд, под влијание на комерцијални интереси, е неприфатливо.“
Вистинските предизвици не се маркетинг
Наместо фокус на измислени датуми, професионалците повикуваат на внимание кон реални, научно потврдени состојби, како сезонското афективно нарушување (SAD), кое навистина ги погодува дел од луѓето во зимските месеци.
„Лошото ментално здравје е еден од најголемите јавно-здравствени предизвици на нашата генерација“, предупредуваат експертите, додавајќи дека банализирањето на депресијата и анксиозноста во маркетиншки цели може да направи повеќе штета отколку корист.
Повеќе грижа, помалку митови
Blue Monday можеби звучи убедливо, но зад него не стои наука – туку добро осмислена рекламна приказна. Наместо да прифаќаме готови наративи за „најлошиот ден во годината“, поважно е отворено да зборуваме за менталното здравје, без сензационализам и комерцијални манипулации.
