Вчера, од 15:00 до 23:00 часот, пред фабриката Титан Усје се одржа Блокадафест – осумчасовен музички и граѓански настан против загадувањето и за правото на чист воздух. Осум часа музика. Осум часа присуство. Осум часа порака дека здравјето не е на продажба.
Во изобилство на млади луѓе, пред Титан Усје можеше да се забележат и припадници на постари генерации кои ја уживаа музиката на алтернативната сцена. Особено впечатлив беше сплотениот микс на генерации – различни по возраст, но обединети со иста мисија. Пораката беше заедничка: зачувувањето на воздухот и здравјето како јавно добро не е прашање на генерација, туку на одговорност.
Особено впечатливи беа заедничките активности кои ретко имаме можност да ги видиме како мост меѓу луѓето – редењето плакати, споделеното кафе, спонтаното дружење, забавата и смеата. Токму во тие мали, секојдневни моменти се чувствуваше заедништвото, кое протестот го претвори во простор не само за отпор, туку и за поврзување.
Настанот беше најавен како мирна, ненасилна и достоинствена блокада, со јасни насоки за однесување: без алкохол, без опасни предмети, без уништување имот и со почит кон редарите, организаторите и случајните минувачи. Организаторите потенцираа дека целта е јасна порака, а не инцидент.
На собирот беа присутни стотици граѓани, за чие расположение се погрижија повеќе локални артисти.
Кој настапи?
Во текот на осумте часа се редеа настапи на музичари и диџеи кои со своето присуство ја поддржаа граѓанската иницијатива „Стоп за Усје“.
Додека се стемнуваше, сцената се полнеше со енергија. Дина Јашари ги поздрави присутните со тивка, но сигурна насмевка. Корка и Големата Вода ја подигнаа температурата, а Хајка и Животни ја претворија студената бетонска површина во пулсирачко срце.
По нив настапија Член 16, Луфтханза и Новиот Почеток.
За електронската атмосфера беа задолжени DJ Andrew Meller, DJ Chvare, DJ Базел, DJ Александар Јорданов, DJ Emily Nas и Зарина Првасевда.
Организаторите истакнаа дека поддршката од уметниците е доказ дека ова не е изолиран протест, туку поширока граѓанска реакција.
Главната порака
„Здравјето на граѓаните не е преговарачка категорија“ – ова беше централната порака на Блокадафест.
Присутните побараа институционална одговорност и конкретни мерки за справување со загадувањето. Протестот беше замислен како креативна форма на отпор – комбинација од музика, солидарност и граѓанска мобилизација. Токму таквиот дух, кој често му недостасува на Скопје, покажа дека граѓаните имаат и волја и мотив заеднички да се борат за јавното добро, кога каузата е јасна, а целта заедничка.
Организаторите нагласија дека блокираат „за чист воздух, за одговорност и за промена“, со цел да покажат дека отпорот може да биде гласен, но достоинствен.
Порака до институциите
Блокадафест беше јасен повик до надлежните институции и до Титан Усје – правото на чист воздух е уставно загарантирано право и не смее да биде доведено во прашање.
Настанот помина без инциденти, а присутните ја нагласија потребата од продолжување на граѓанскиот притисок сè додека не се обезбедат конкретни резултати.
Само со ваква сплотеност, јасна порака и истрајност граѓаните можат да изборат промени што ќе го штитат јавното добро и здравјето на сите.
Блокадафест не изгледаше како изолиран настан. Изгледаше како нешто што расте. Поддршката од уметниците не беше само гест туку и сигнал дека темата за чист воздух веќе не е маргинална.
Ова не беше бунт од еден ден. Беше здив што одбива да се задуши.
По завршувањето на настанот, портите беа затворени, но надвор од нив остана енергијата, чувството на солидарност. И една генерација што гласно порачува дека сака иднина во која воздухот не е луксуз.
Осум часа музика и отпор пред Титан Усје. Осум часа што можеби ќе се паметат како момент кога младите решија дека не бараат премногу, туку само право да дишат.
