Годинашното издание на Berlin International Film Festival започна во класичен фестивалски стил — премиери, ѕвезди и полни сали — но за само неколку дена фокусот се префрли од филмовите кон политиката. Наместо дискусии за режија и сценарија, јавноста почна да дебатира дали фестивалот треба да има јасни ставови за светските конфликти.
Изјавата на Вим Вендерс што ја запали расправата
Сè ескалираше кога претседателот на жирито Вим Вендерс на прес-конференција изјави дека жириото треба да остане надвор од политиката и дека од уметниците не треба да се очекува да одговараат на секое политичко прашање. Намерата беше да се нагласи автономијата на уметноста, но реакцијата беше спротивна – дел од јавноста ја протолкува изјавата како избегнување став за војната во Газа.
Писмо од ѕвездите
Кризата се продлабочи кога повеќе од 80 филмски автори потпишаа отворено писмо со критика кон фестивалот. Меѓу потписниците беа и Тилда Свинтон иХавиер Бардем, кои побараа институцијата јавно да заземе позиција за конфликтот. Нивниот аргумент беше едноставен – фестивал со глобално влијание не може да остане неутрален кога станува збор за човекови права.
Повлекувања и бојкоти што ја зголемија драмата
Контроверзијата не остана само на зборови. Авторката Арундати Рој ја откажа својата планирана појава на фестивалот, оценувајќи дека молкот на културните институции во време на хуманитарни кризи е проблем сам по себе. Таквите потези дополнително ја подигнаа тензијата и ја проширија дебатата надвор од филмската индустрија.
Организаторите објаснуваат зошто не сакаат политички диктат
Директорката Tricia Tuttle возврати дека фестивалот не смее да наметнува политички позиции на уметниците. Според неа, слободата на израз вклучува и право да не се одговори на политичко прашање, а делата се тие што треба да зборуваат наместо авторите.
Случувањата околу Берлинале покажуваат колку се смениле очекувањата од културните настани. Во време на глобални кризи, публиката не ги гледа фестивалите само како уметнички платформи туку и како морални актери кои не смеат да стојат на страна од случувањата во светот.
