Националниот парк Шар Планина информира дека преку видеонадзор во заштитеното подрачје се регистрирани две нови единки балкански рис. Животните се забележани со фотозамки при редовен мониторинг на територија што административно припаѓа на Општина Врапчиште.
Со ова, бројот на идентификувани единки се зголемува од три на пет, а според надлежните, двете нови единки се во добра здравствена состојба. Ова се смета за позитивен сигнал дека популацијата на овој редок вид на Шар Планина покажува знаци на стабилизирање.
Оваа година, паркот најави засилено следење на балканскиот рис, во соработка со Македонското еколошко друштво. За таа цел се набавени дополнителни фотозамки, а ренџерските служби веќе неколку години активно го следат движењето на рисот, кој претходно беше забележан и на локацијата Долна Лешница.
Се проценува дека на територијата на државата, особено во западниот дел, живеат околу 40 единки балкански рис, чие присуство се следи со камери поставени низ повеќе национални паркови и заштитени подрачја.
Критично загрозен вид под постојан притисок
И покрај овие позитивни сигнали, балканскиот рис останува еден од најзагрозените цицачи во Европа. Тој е класифициран како критично загрозен вид од Меѓународната унија за заштита на природата (IUCN).
Неговите главни закани доаѓаат од човекот – криволовот и нелегалниот лов директно го намалуваат бројот на единки, додека уништувањето на шумите преку инфраструктурни проекти како патишта и ски-центри го загрозува неговото природно живеалиште.
Дополнителен проблем претставува и намалувањето на природниот плен, како срните и дивокозите, што го принудува рисот да бара храна во пошироки подрачја. Кучињата скитници и подивените кучиња исто така создаваат притисок, често одземајќи му го пленот.
Со оглед на малиот број на единки, секоја нова регистрација има големо значење за опстанокот на видот.
Што се прави за заштита?
Од 2006 година се спроведува регионалната иницијатива „Balkan Lynx Recovery Programme“, која вклучува мониторинг, заштита на живеалиштата и едукација на локалното население.
Балканскиот рис не е само ретко животно, туку и симбол на биодиверзитетот на Балканот. Неговото зачувување бара долгорочна и координирана акција од институциите, организациите и заедницата.
