Кога човекот ќе ја напушти Земјината орбита, не се случува некоја „магична“ моментална промена со телото во истиот миг, туку постепено се менува средината во која телото мора да функционира. Но, со секој чекор оддалечување од Земјата, ризиците почнуваат брзо да се зголемуваат.
Најголемата разлика не е самото „излегување“ од орбитата, туку тоа што астронаутите остануваат без дел од природната заштита што на Земјата ја даваат атмосферата и магнетното поле. NASA овие предизвици ги групира во пет главни опасности на човечкиот лет во длабока вселена: радијација, изолација, оддалеченост од Земјата, промени поврзани со гравитацијата и затворена, непријателска средина.
Токму затоа и актуелната мисија Artemis II повторно го отвори прашањето што значи за човекот патување подалеку од ниската Земјина орбита. Нејзината важност не е само симболична, туку и медицинска и технолошка: се тестира како луѓето и системите за поддршка на живот ќе функционираат во подлабока вселена.
Еден од најсериозните ризици е вселенската радијација. NASA предупредува дека надвор од заштитата на Земјата астронаутите се повеќе изложени на галактички космички зраци и соларни честички, а долготрајната изложеност може да го зголеми ризикот од рак, срцеви заболувања, катаракта и можни оштетувања на нервниот систем. Тоа е една од причините зошто длабоката вселена се смета за значително поризична од престојот на Меѓународната вселенска станица.
Покрај тоа, телото мора да функционира и во услови на изолација, тесен затворен простор и голема оддалеченост од Земјата. Тоа значи дека комуникацијата, снабдувањето и медицинската помош стануваат посложени, а секој здравствен или технички проблем може побрзо да прерасне во сериозен ризик. NASA посочува дека токму оддалеченоста од Земјата е посебен фактор, бидејќи она што е решливо во блиска орбита станува многу потешко на пат кон Месечината или Марс.
Долгиот престој во микрогравитација, пак, постепено го менува и самото тело. Мускулите слабеат, рамнотежата и координацијата се нарушуваат, а со време се намалува и коскената маса, што е една од најпознатите физиолошки последици од престојот во вселената.
Тоа значи дека телото не доживува шок во истиот момент кога ќе ја напушти Земјината орбита, но влегува во средина во која ризиците почнуваат да се натрупуваат. Радијацијата, изолацијата, бестежинската состојба и физичкиот напор не се закани што се појавуваат одеднаш, туку фактори што постепено го оптоваруваат организмот.
Затоа секоја идна мисија кон Месечината или Марс претставува не само лет во длабоката вселена, туку и сериозен тест за издржливоста на човечкото тело. Всушност, идните мисии подалеку од Земјата не се само инженерски, туку претставувааат и медицински предизвик.
