Ароматерапијата претставува примена на етерични масла со цел подобрување на психофизичката состојба, олеснување на стресот и поддршка на здравјето. Овие масла може да се користат на различни начини – преку инхалација, со помош на дифузер, при масажа во комбинација со базни масла или како додаток во топла купка. Клучно е да се користат масла со проверен квалитет, набавени од специјализирани продавници или аптеки, бидејќи концентрацијата и чистотата играат значајна улога во нивната безбедност.
Практиката на ароматерапијата се користи со векови, а денес повторно добива на популарност како дополнителен, а не лекови метод. Постојат бројни видови етерични масла, како и нивни комбинации, при што секое масло има различна намена – од опуштање и подобрување на сонот, до поддршка при настинки или кожни состојби.
Кога се вдишуваат, етеричните масла преку сетилото за мирис испраќаат сигнали до мозокот, влијаејќи врз нервниот систем. Како одговор, телото може да ослободи хормони како серотонин и допамин, што директно влијае врз расположението и чувството на релаксација. Маслата може да се користат и при масажа или во купка, но секогаш разредени со базно масло, бидејќи во концентрирана форма можат да предизвикаат иритации.
Сепак, експертите нагласуваат дека етеричните масла не се лек и не треба да се користат како замена за медицинска терапија, туку исклучиво како привремена поддршка за благосостојбата.
При користење на етерични масла потребна е особена претпазливост. Тие не смеат да се консумираат орално, бидејќи можат сериозно да ги оштетат црниот дроб и бубрезите, а поради нивната запаливост не треба да се чуваат во близина на отворен оган. При нанесување на кожата задолжително е разредување со базно масло, како кокосово или бадемово масло, а маслата треба да се чуваат подалеку од деца и домашни миленици, бидејќи одредени видови се штетни за животните.
Дополнително, не се препорачува прекумерна употреба во дифузори – неколку капки се сосема доволни. Прекумерната концентрација може да предизвика главоболка, мачнина или иритација на дишните патишта.
Истражувања објавени во последните години укажуваат дека одредени етерични масла поседуваат аналгетски и противвоспалителни својства и можат да помогнат во намалување на стресот и подобрување на расположението. Тие често се користат како дополнителна поддршка кај лица кои веќе примаат терапија, но не и како самостојно решение.
Ароматерапијата може да помогне при несоница, напнатост, привремена анксиозност или настинки, а некои масла, како маслото од чајно дрво или ноќурка, се користат и за нега на кожата – секогаш разредени и со претходна проверка на чувствителноста.
Сепак, можно е појава на несакани ефекти. Одредени масла можат да предизвикаат осип, иритации или алергиски реакции, а некои, како кантарионовото масло, се фотосензитивни и не треба да се користат пред изложување на сонце. Кај лица со епилепсија, астма, висок крвен притисок или одредени кожни заболувања, како и кај бремени жени, употребата на ароматерапија треба да биде претходно консултирана со лекар или фармацевт.
Иако постојат научни истражувања кои ги потврдуваат потенцијалните придобивки од етеричните масла, експертите укажуваат дека бројот и методологијата на тие студии сè уште се ограничени и дека се потребни дополнителни истражувања.
Ароматерапијата може да биде корисна алатка за релаксација и подобрување на општото чувство на благосостојба, но не е без ризици. Правилната доза, проверениот квалитет на маслата и информираната употреба се клучни за нејзината безбедност.
