Програмата NGAD (Next Generation Air Dominance), која треба да го надмине F-22 и F-35, влегува во клучна фаза и може трајно да го промени воздушното војување. Демонстраторот веќе има извршено лет, а оперативната употреба се очекува во 2030-тите години. Деталите за проектот остануваат строго доверливи.
NGAD не е само нов авион, туку целосен борбен екосистем. Во него се вклучени пилотирани ловци од шеста генерација, автономни дронови кои го придружуваат, системи за комуникација и размена на податоци во реално време, како и нови адаптивни мотори, сензори и оружени системи. Целта е доминација во средини каде што непријателите развиваат напредна противвоздушна одбрана и свои стелт ловци.
Шестата генерација носи значителен напредок. NGAD ќе има уште пософистициран стелт што тешко се детектира, адаптивни мотори со поголем дострел и пониска потрошувачка, интегрирана вештачка интелигенција за управување со леталото и можност за контролирање на роеви дронови во реално време. Дигиталниот дизајн овозможува побрзи надградби на софтверот, што ја прави брзината на прилагодување подеднакво важна како и самата технологија.
Причината за наглото темпо е кинеското и индо-пацифичкото ширење на напредни борбени системи. F-22 Raptor веќе не се произведува, а Русија исто така модернизира свои флоти. NGAD треба да биде наследник со поголем дострел, подобра поврзаност и способност за продор длабоко во непријателска територија.
Цената е значајна пречка. Еден примерок на NGAD може да чини повеќе од F-35, кој веќе е еден од најскапите воени проекти во историјата. Во Конгресот се водат дебати за исплатливоста, но поборниците сметаат дека технолошката предност не смее да има цена.
Мислењата се поделени. Пентагон тврди дека NGAD е неопходен одговор на заканите на 21. век, додека аналитичарите предупредуваат на ризикот од технички непредвидливости и трошоци. Ако програмата успее, светот ќе добие првата вистинска борбена платформа од шеста генерација – спој на човек, вештачка интелигенција и автономни дронови во еден борбен систем.
Едно е сигурно: трката за доминација во воздухот влегува во нова ера, а NGAD е нејзиниот најамбициозен и најскап улог досега.
