Со масовната употреба на генеративни AI-системи, расте бројот на корисници кои чувствуваат блискост, доверба, па дури и романтична поврзаност со дигитални асистенти. Според податоци цитирани од технолошкиот портал tportal.hr, значителен дел корисници на апликации за AI-дружба изјавуваат дека развиле „романтична врска“ со својот четбот.
Но научниот консензус е јасен: тоа чувство постои кај човекот — не кај машината.
Што всушност прави AI кога „изразува љубов“
Современите AI-модели генерираат одговори преку анализа на огромни количини текст и статистичко предвидување на следниот збор. Кога AI кажува „се грижам за тебе“, тој не чувствува грижа; тој пресметува која реченица најверојатно ќе одговара на контекстот.
Научниците ова го дефинираат како симулирана емпатија, а не вистинска емоција.
Зошто мозокот лесно се залажува
Психолозите објаснуваат дека човековиот мозок е еволутивно програмиран да препознава намери и личности дури и таму каде што ги нема – феномен познат како антропоморфизација. Кога системот комуницира течно, со емпатија и персонализирани одговори, мозокот природно реагира како да разговара со свесно суштество.
Што е љубов според науката
Во биолошка смисла, љубовта е сложен процес кој вклучува хормони, невронски мрежи и субјективно искуство. Овие компоненти се неразделни од телото и свеста – нешто што машините не го поседуваат.
Потенцијалните ризици
Експертите предупредуваат дека ако луѓето не прават разлика меѓу симулирана и вистинска емпатија, последиците можат да бидат реални. Наместо да служи како алатка, дигиталниот соговорник може да стане емоционален потпорен столб, што постепено ја намалува потребата од вистински човечки односи. Со тек на време тоа може да создаде искривени очекувања за блискост, доверба и интимност — бидејќи машината секогаш одговара идеално, а луѓето никогаш.
AI може убедливо да имитира љубов.
Но не може да ја почувствува.
AI денес може убедливо да симулира љубов, грижа и разбирање, но тоа останува пресметка, не чувство. Она што корисникот го доживува како емоција е всушност човечка проекција врз систем што нема свест, желба ниту внатрешно искуство. Затоа односот човек–AI засега е еднонасочна емоционална врска: човекот чувствува, машината пресметува.
