Во вторник, 10 февруари, Собранието на Република Северна Македонија ќе стане првата цел на најавената синдикална ескалација. Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ) најави протест и блокада пред законодавниот дом во Скопје, со почеток во 9 часот, како директен притисок за прифаќање на барањата за повисока минимална плата и линеарно зголемување на сите останати плати.
Клучното барање е минималната плата да се зголеми на 600 евра, а сите други плати да пораснат за околу 6.000 денари. Синдикатите аргументираат дека сегашниот минималец од околу 24.379 денари, односно приближно 397 евра, е далеку под реалните животни трошоци. Според синдикалната потрошувачка кошничка за јануари, на едно четиричлено семејство му се потребни над 66.000 денари месечно за основни потреби.
Од другата страна, работодавачите предупредуваат дека вакво зголемување не може да се спроведе без интервенција од државата. Бизнис конфедерацијата на Македонија, преку претседателот Миле Бошков, повторува дека зголемувањето на платите е возможно само доколку државата го намали товарот преку ослободување или субвенционирање на дел од социјалните придонеси. Според нивните пресметки, зголемување на платата за 6.000 денари по работник значи и дополнителни околу 4.500 денари трошоци за придонеси, што за многу мали компании е неодржливо.
Дебатата доби дополнителна тежина откако Народната банка на Република Северна Македонија предупреди на макроекономските ризици. Гувернерот Трајко Славевски изјави дека сценариото со 600 евра минимална плата и линеарно зголемување за сите би значело околу 1,25 милијарди евра дополнителен трошок за масата на плати во јавниот и приватниот сектор, со можни последици врз инфлацијата и каматните стапки.
Владата засега официјално инсистира на „дијалог и договор“. По последните седници на Економско-социјалниот совет, од институциите повторуваат дека законското усогласување на минималната плата во март ќе донесе зголемување од 1.500 до 2.000 денари, додека интервентен раст пред тој рок се оценува како ризичен за малите и средните претпријатија. Од Министерството за финансии порачуваат дека секое решение со буџетски последици мора да помине низ законска процедура во Собранието.
Паралелно со платите на работниците, синдикатите ја отворија и темата за функционерските примања. Поднесена е иницијатива за намалување на платите на избрани и именувани лица за 80 проценти, преку промена на коефициентите и врзување на основицата со минималната плата. Во јавноста веќе се појавија и пресметки дека со редовното мартовско усогласување, дел од функционерите би добиле зголемување од 200 до 250 евра.
Блокадата пред Собранието во вторник се најавува како почеток на поширока акција, а не како еднократен протест. Според најавите на претседателот на ССМ, Слободан Трендафилов, по парламентот на ред би можеле да дојдат и работодавачите, а потоа и Владата. Следната недела, како што порачуваат од синдикатите, ќе биде тест дали ќе има реален преговарачки напредок или конфликтот ќе се пресели на улица со подолгорочна динамика.
