Над 40 тони марихуана се запленети во Северна Македонија во една од најголемите акции досега насочени кон правни лица со лиценца за одгледување канабис. Основното јавно обвинителство информира дека акцијата е резултат на координирана истрага во соработка со Министерството за внатрешни работи и други надлежни институции, а постапките се сè уште во тек.
Паралелно со ова, Обвинителството за организиран криминал во Србија соопшти дека пет тони марихуана запленети на нивна територија потекнуваат од Северна Македонија. Со ова, случајот добива регионална димензија.
Се поставува прашањето: дали сведочиме разоткривање на регионална мрежа – и ако е така, како 5 тони марихуана ја поминале границата?
Од македонска страна засега се говори за размена на информации и соработка меѓу обвинителствата, без експлицитна потврда на директна поврзаност со српската заплена. Од српска страна, пак, информацијата за потеклото е изнесена како институционален став. Додека не се финализира меѓудржавната правна помош и не се утврдат фактите преку официјални механизми, прашањето за формална поврзаност останува отворено.
Количината од над 40 тони запленета во Северна Македонија неизбежно отвора и прашања за функционирањето на регулаторниот систем за одгледување канабис за медицински цели. Секторот со години беше претставуван како економска можност, но истовремено беше под јавна лупа поради сомнежи за злоупотреби. Ваквата заплена укажува дека контролите или биле недоволни или неправилностите биле системски.
Доколку се потврди дека дел од марихуаната запленета во Србија потекнува од македонски компании, тоа би значело транснационална шема со сериозни безбедносни и институционални импликации. Доколку не се потврди таква врска, ќе остане прашањето за различните наративи што ги пласираат институциите во двете држави.
Во овој момент, факт е дека во Северна Македонија се запленети над 40 тони марихуана и дека српските институции тврдат оти дополнителни 5 тони имаат македонско потекло. Дали станува збор за разобличување на регионална мрежа или за паралелни истраги што допрва ќе се поврзат, ќе стане појасно по завршување на постапките.
До тогаш, случајот останува не само национална полициска акција, туку регионален тест за институционална транспарентност и прекугранична соработка.
