Социјалните медиуми се доминантна сила во нашите животи, но начинот на кој ги користиме и регулираме драстично се менува поради вештачката интелигенција (AI).
Поттикнати од построги регулации, се зголемува интеграцијата на AI и желбата за поголема автентичност, социјалните медиуми постепено се преобликуваат во свет каде врските меѓу луѓето стануваат сè повеќе површни.
Од платформи кои некогаш беа место за поврзување со блиски пријатели, денес тие се претворени во мешавина од реклами, AI содржини и трендови кои брзо се менуваат, сето тоа поттикнато од алгоритми кои предизвикуваат зависност.
Како што истакнува новинарот Кори Доктороу, дигиталните платформи често стануваат се „полоши” со цел профит над луѓето. Примери за тоа гледаме во зголемувањето на говорот на омраза на X поради опуштените правила за модерирање на содржината и зголеменото количество таргетирани реклами на Meta.
Овој тренд го поттикнува преминот на корисниците кон алтернативни платформи како Reddit и разни апликации за пораки, или дури и обиди за оддалечување од технологијата.
Регулации и безбедност на младите
2025 беше пресвртна година за регулација на социјалните медиуми. Австралија воведе светски прва забрана за корисници под 16 години, а експертите и регулаторите продолжуваат да бараат рамнотежа помеѓу заштита на младите и нивната слобода за пристап до информации.
Паоло Кароза, член и ко-претседател на Надзорниот одбор на Meta, вели:
“Разбирањето како да ги заштитиме младите и истовремено да им овозможиме слобода на информации е голем предизвик.”
Тој додава дека управувањето со интеграцијата на AI е критично, со нагласок на транспарентност преку етикетирање и обезбедување информации за корисниците за потеклото на содржината.
Интеграција на AI
AI сега е фундаментален дел од социјалните медиуми, од анализа до креирање на содржина. Компаниите инвестираат огромни средства за развој на AI алатки кои ќе им помогнат на корисниците и бизнисите да работат поефикасно.
Сепак, големата количина AI-генерирана содржина ја зголемува потребата од внимателно модерирање. Пример е скандалот со Grok, каде AI создаде илјадници сексуализирани лажни слики, што ја поттикна дебатата за безбедноста на социјалните медиуми.
Алтернативни платформи
Половина од корисниците на социјални медиуми сакаат повеќе време да поминуваат на алтернативни, заеднички ориентирани платформи. Reddit, Discord, Mastodon и други нудат автентично искуство и простор за длабоки разговори.
Според Скот Морис, CMO на Sprout Social:
“Успехот денес се постигнува со баланс помеѓу видливост и значајна интеракција, со разбирање каде и како луѓето сакаат да учествуваат.”
Како што покажуваат најновите студии и истражувања за социјалните медиуми и влијанието на вештачката интелигенција, постои двосмислен тренд во дигиталниот свет:
AI алатките ја зголемуваат активноста, но ја намалуваат квалитетната ангажираност, експериментите покажуваат дека додека AI-функциите поттикнуваат повеќе содржина и интеракции, тие истовремено го намалуваат чувството на автентичност и вистинска дискусија меѓу корисниците. Овој ефект може да предизвика замор и психологски напор кај публиката, што најверојатно придонесува за алгоритамско „исцрпување“ на корисниците.
Feedback‑циклуците и алгоритмите можат да предизвикаат ментална оптеретеност, т.н. technostress — научни анализи укажуваат дека постојаното повратување на информации и награди од AI системите создава зависнички однесувања, анксиозност и намалување на автономијата на корисниците. Тоа е особено видливо кај младите, кои поминуваат голем дел од денот на платформите.
Потребата за транспарентност и балансирана употреба на AI е критична — истражувањата нагласуваат дека корисниците сакаат да разберат зошто им се прикажува одредена содржина и како AI влијае на нивното онлајн искуство, а не само „црни кутии“ на автоматизирани препораки.
Сите овие сознанија укажуваат дека 2026 ќе биде година на критичка преоценка на улогата на социјалните медиуми: корисниците, креаторите и регулаторите ќе бараат платформи кои не само што „збиваат статистички метрики“, туку навистина охрабруваат значајни човечки интеракции, благосостојба и доверба.
2026 ќе биде година кога социјалните медиуми ќе се движат кон длабочина наместо обем, при што луѓето ќе бираат содржина која им ја гради довербата и ги стимулира конструктивните дијалози.
